Popular Posts

Search This Blog

Sunday, 21 January 2018

এজন মানুহৰ মৃত্যুত!

এটা হাতত ছয় সাত কিল' ওজনৰ চিতল মাছ এটা আৰু আনহাতে পাচলিৰ মোনাটো লৈ খপখপকৈ পোনাকণ মানে বিকুল লোহাৰৰ গেটখনেৰে সোমাই আহিল। পিছে পিছে হাতত বগা পাতিহাঁহ এটা লৈ বিকুলৰে আঠবছৰীয়া সন্তান ৰিডমো দৌৰি দৌৰি সোমাই আহিছে। বাপেককে ককায়েককে বজাৰৰপৰা অহা দেখি আইতাকৰ লগত ৰ'দত বহি কমলাটেঙা খাই থকা কণমানি ৰুহি 'আজি মাছো খাম হাঁহো খাম' বুলি টিকটিকাই দেউতাকৰ ওচৰলৈ দৌৰ মাৰিলে।

কিবা খাব পাৰক বা নোৱাৰক সিহঁতহালৰ সেই স্ফূৰ্টিটোৱেই ডাঙৰ কথা। সৰুৰেপৰা সিহঁতৰ মাঘবিহুৰ উৰুকাটোলৈ বৰ হেঁপাহ। ৰিডম আজিকালি ডাঙৰ হোৱাৰ পৰা দেউতাকৰ লগত বজাৰ কৰিবলৈ গৈ খুবেই চখ পোৱা হৈছে। তাৰ মনৰ জোখাৰে পাছলি, মাছ, মাংস কিনা হ'লেহে ঘৰখনলৈ মনত পৰে। আজিও দেউতাকৰ লগত গৈ এসোপামান বজাৰ কৰি আহিছে ৰাতি বোলে উৰুকাৰ ভোজ খাব।

'পোনাকণ ইমানবোৰ আনিছ যে খাব পাৰিবি জানো' নাতিনীয়েকৰ লগতে উঠি অহা পোনাকণ মানে বিকুলৰ মাকে বজাৰৰ মোনাটো খুচৰি খুচৰি সুধিলে।

'তোমাৰ মৰমৰ নাতিক সোধা বজাৰত গৈ কি কৰিছিল।' বুলি মাকক কৈ এটা হাতে মাছটো আৰু আনহাতে ৰিডমৰ পৰা হাঁহজনী লৈ ভিতৰলৈ সোমাই গ'ল।

'মীৰা চাহ একাপ বনোৱা বৰ ভাগৰ লাগিছে। বুজিছা ইয়াক বজাৰলৈ নিয়াটো বন্ধ কৰিব লাগিব। যি দেখে তাকে কিনিবলৈ লাগে খুব যেন খাবহে পাৰে।' পিছফালৰ বাৰাণ্ডাতে বজাৰৰ মোনাটো থৈ হাঁহটো বান্ধি থ'বলৈ ৰছী এডাল বিচাৰি বিচাৰি ঘৈণীয়েকক কথাখিনি কৈ গ'ল।

'হ'ব দিয়া এতিয়াহে এইবোৰ কৰিব ডাঙৰ হ'লেনো ক'ত তোমাৰ লগত সি বজাৰ কৰিবলৈ যাব। এইবাৰেই আহি বেয়া পাইছে ভেলাঘৰটো নাই কাৰণে, অহাবাৰলৈ বা আহিবলৈ মন কৰেই নে নকৰে।' মীৰাইও বৰপিঠা ভাজিবলৈ আয়োজন কৰা গুৰৰ সৈতে থকা পিঠাগুৰি বাটিটো হাততে লৈ বাৰাণ্ডালৈ ওলাই আহিল।

'ভেলাঘৰহে সিহঁত দুইটাকে দেখুৱাই আনিম দিয়া। আমাৰ দেখোন বৰ নামঘৰৰ বৰ পথাৰত কিমান বৃহৎ এটা ভেলাঘৰ বনাইছে টাইটানিক জাহাজখনৰ নিচিনাকৈ সিহঁতে সেইখন চাই বেছিহে ভাল পাব।' মীৰাই বিকুলক আৰু একো ক'বলৈ নিদিলেই 'সিহঁতক তেনেকুৱা ভেলাঘৰ নালাগে অ। ককাৱকে আগতে সাজি দিয়া ঘৰটোহে লাগে য'ত ৰাতি জুই ফুৱাই ফুৱাই আলু পোৰা খাইছিল।'

মীৰাৰ কথাকেইটাই বিকুলক এতিয়াহে বিন্ধিলে। ৰছী এডালেৰে হাঁহটো বান্ধি ধান-চাউলকেইটামান সৰু বাটি এটাতে দি সি লৰালৰিকৈ হাত ভৰি কেইটা ধুবলৈ গ'ল।
ল'ৰা-ছোৱালীদুটাক ককাৱকে সাজি ভেলাঘৰটোহে লাগে!

ভেলাঘৰ! ভেলাঘৰে বিকুলক তাৰ অতীতলৈ ঘূৰাই নিলে।

***

'হ'ব দে বোপাই অ দুখ নকৰিবি। আমি সকলোৱে এদিন হ'লেও এদিন মৰিমেই। আৰু এনেকৈ কষ্ট পাই জীয়াই থকাতকৈ মুক্তি পোৱাই ভাল অ'। দেউতাকৰ মৃত্যুৰ দিনা সি চিনাকি, মিতিৰ-কুটুম্বৰ পৰা শুনা কথা। লাহে লাহে সিও নিজকে চম্ভালি লৈছিল। সময়ৰ সোঁতত সলনি হৈছিল সকলোবোৰ। মাজে মাজে মাকৰ মুখখনে অৱশ্যে আমনি নকৰা নহয়। নাতি-পুতিৰ মাতটোতে উজ্জ্বল হৈ উঠা মাকখনৰ মুখখনত তথাপিও দেউতাকৰ মৃত্যুৰ শোকটো ধৰা পৰে।

এজন মানুহৰ মৃত্যুত ক'ব নোৱাৰাকৈয়ে বহুত সলনি হৈ যায়। হয়তো মানুহে সেইটো গম নাপায়, ন'হলে গম পাবলৈ চেষ্টা নকৰে। অৱশ্যে সময়ৰ লগে লগে আগবাঢ়িবই লাগিব।

আজি মীৰাৰ কথাকেইটা বিকুলে আকৌ এবাৰ নাভাবিবি নোৱাৰিলে। এতিয়ালৈকে তাৰ মনলৈ অহাই নাছিল যে দেউতাকৰ অবিহনে সিও ভেলাঘৰ এটা সাজিব পাৰে আৰু পিছদিনা সকলোৰে লগত মিলি অগ্নিসেৱাও কৰিব পাৰে। কিনো ইমান ডাঙৰ কামটো সি কৰিব নোৱাৰা। দেউতাক থকালৈকে ভেলাঘৰৰ বনোৱাৰ চিন্তা কৰিবলগা হোৱা নাছিল যে আজিও সি চিন্তা নকৰিলে। আৰু সিঁহতহালে যে ভেলাঘৰ এটা বিচাৰিবই সেইটো গম পাইছিলেই। সেয়ে সিদ্ধান্ত কৰিছিল ঘৰৰ ওচৰৰ বৰ পথাৰত বনোৱা টাইটানিক আকৃতিৰ ভেলাঘৰটোকে দেখুৱাবলৈ নিব।

***

সঁচাকৈ দেউতাকৰ মৃত্যুৰ লগে লগে কিছুমান পৰম্পৰা সিহঁতে এৰি দিছে নেকি! যোৱাবছৰৰলৈকে সিহঁতে ঘৰৰ ওচৰৰ মানুহ সকলো লগ লাগি উৰুকাৰ ভোজ খাইছিল বিকুল হঁতৰ ঘৰত। এই ভোজৰ কথা সিহঁতে একো ভাবিব লগা হোৱাই নাছিল, সকলোবোৰ দেউতাকেই আয়োজন কৰিছিল মানুহ মতাৰপৰা ভেলাঘৰ সজালৈকে। ঘৰৰ বাহিৰত থকা বিকুলো এনে ঘৰলৈ আহিব নোৱাৰিলেও মাঘবিহুত আহেই, ন'হলে দেউতাকে মনটোত বৰ দুখ পায়। কিন্তু দেউতাকৰ মৃত্যুৰ পিছত সেইটো পৰম্পৰা নোহোৱা হ'ল মানে বিকুলেই মন কৰা নাই এইবাৰ। কিয়নো এইবোৰ আয়োজন কৰা মানুহজনেই নোহোৱা হ'ল। এজন মানুহৰ মৃত্যুৱে যে কিমান সলনি কৰি দিয়ে।

মাঘবিহু উৰুকা একেবাৰে উৰুঙা হৈ পৰিল। মাকৰ লগতে সিহঁত চাৰিটাই উৰুকাৰ নিশাৰ সাজ খাব।
এনে সন্ধিয়া সময়কণত বুঢ়ীমাকে টিভি ওচৰৰপৰা নুঠে, কিন্তু নাতি-নাতিনী দুটা আহিল বুঢ়ীৰ গা সাতখন আঠখন হয়। সিহঁতহালে যি কৰিবলৈ কয় তাকে কৰে। যোৱাবছৰৰ সৈতে এইবছৰো ভেলাঘৰ নাই কাৰণে পিছফালৰ মাটিৰ বাৰাণ্ডাতে চৌকা এটা বনাই দুইটাকে কাষত বহুৱাই লৈছে। সেইখন বাৰাণ্ডা জুই ধৰিবলৈ সুবিধা কাৰণে পকা নকৰিলে। ভেলাঘৰ এটা নবনোৱা কাৰণে ৰুহিয়েটো পুৱাৰেপৰা থেনথেনাই আছেই। ৰিডমে আকৌ ককাক থাকোতে কি কি কৰিছিল বাৰাণ্ডাতে চৌকা এটা বনাই মাহ কৰাই ভাজি থকা আইতাকৰ লগত কথা পাতি আছে।

'আইতা, ককা থাকোতে যে তুমি এইবোৰ মাহ-কৰাই, আলু-কচু নাভাজিলেও হৈ যায় ন। দেতাটোৱে যে একো এটা নাজানে, ভেলাঘৰটোও নাজানে বনাব.... আগতে যে আমি ভেলাঘৰত জুই ফুৱাও, পিছদিনা ৰাতিপুৱা যে অগ্নি প্ৰজলিতং গাই জ্বলাই দিও। আৰু মাঘবিহুত নাহো, তুমিও ইয়াত থাকিব নালাগে। আমাৰ লগতে লৈ যাম এইবাৰ।

নাতি বুঢ়ীমাকৰ কথা একেবাৰে আখৈ ফুটাদি ফুটিছে। মীৰাইও পাকঘৰৰপৰা আজৰি হৈ আহি সিহঁতৰ ওচৰতে পিৰা এখন পাৰি বহিছেহি। বিকুলে আকৌ হাঁহ-মাছবোৰ কটা-বচাত লাগিছে। সি এইবোৰ কৰি আজৰি হ'লেই মীৰা আকৌ পাকঘৰত সোমাবহি লাগিব। মীৰা সিহঁতৰ ওচৰলৈ যোৱাৰ লগে লগে আইতাকৰ কাষত বহি থকা ৰুহি মাকৰ কোলাত সোমালহি।

'হেৰা মোৰ হৈ গ'ল তুমি আহি ৰন্ধা-বঢ়াত লাগাহি, ন'হলে এই দুটা অলপ পিছত টোপনিয়ে যাব' বুলি মাছ-মাংসখিনি ধুই পাকঘৰত থৈ ভিজা হাতখন বাৰাণ্ডাৰ ৰছীডালত মেলি থোৱা গামোছাখনত মুছি মূঢ়া এটা আনি সিহঁতৰ ওচৰতে বহিল।

বিকুলক চাহ একাপ দি ভাতকেইটা বনাবলৈ মীৰাই ৰুহিক বিকুলৰ কোছত বহুৱাই পাকঘৰলৈ গ'ল।
'মা এইবাৰ তই আমাৰ লগতে ওলাবি ইয়াত আৰু অকলে অকলে কিমান থাকিবি। আমাৰ লগত একেলগে থাকিলে চিন্তাটোও কমি থাকে। দেউতা থাকোতে বেলেগ আছিল।' জুইয়ে পুৰি শেষ কৰিবলৈ ধৰা খৰিডালৰ গুৰিটো জুইলৈ আগবঢ়াই বিকুলে কৈ গ'ল।

'মইনো দেউতাৰে সজাই থৈ যোৱা ঘৰখন এনেকৈ এৰি থৈ কেনেকৈ যাঁও।' আইতাকে কথাকেইটা শেষ কৰিবলৈ নাপালে ৰিডমে মাত লগালেই 'আইতা যাবই লাগিব আমাৰ লগত আৰু মাঘবিহুত নাহো ইয়ালৈ। ককাও নাই ভেলাঘৰো নাই। তোমাকো লৈ যাম।'
ৰিডমৰ কথাকেইটা শুনি সঁচাকৈ খুব দুখ লাগিল। দেউতাকৰ মুখখনলৈ বৰ মনত পৰিল, তেওঁৰ মৃত্যুটোৱে কিমান কি সলনি কৰি দিলে। কিন্তু বিকুলেনো উৰুকাৰ আগদিনা ঘৰলৈ আহি কেনেকৈ এটা ভেলাঘৰ সাজি দিব। দেউতাকৰ নিচিনাকৈ ইমান লাগি থাকিবলৈ তাৰ ধৈৰ্যও নাই। ৰিডমকনো কি ক'ব সি অলপসময়ৰ কাৰণে ভাবিব লগা হ'ল।

'ৰিডম আইতাকে লৈ যাম দিয়া আমাৰ লগত। এইবাৰৰপৰা আমি গুৱাহাটীত ভেলাঘৰ সাজি উৰুকাৰ ভাত খাম।' পুতেকৰ মনটো এনেই ভাল লগাবলৈকে বিকুলে ৰিডমক ক'লে।

'হ'ব দে মা একো নহয় ঘৰটো কোনোবা ভাল মানুহ পালে ভাড়ালৈ দি দিম, তই আমাৰ লগতে ওলাবি। দেখিছ নহয় ইহঁতকেইটাও কেনেকৈ লাগি আছে।' মাকক কৈ মীৰাইনো কি কৰি আছে চাবলৈ বিকুল উঠি গ'ল।

মীৰাই ধুনীয়াকৈ বনোৱা হাঁহে কোমোৰাই, চিতল মাছৰ জোল, আলুগুটি ভাজিৰে সিহঁতে উৰুঙা উৰুঙা লগা উৰুকাৰ ভাতসাজ খালে।

***

বহুত নেৰানেপেৰাকৈ লগাৰ পিছত বিকুলৰ মাক সিহঁতৰ লগত যাবলৈ সাজু হ'ল। যাবৰ দিনা মাকৰ অৱস্থাটো বিয়াৰ নিশা মাকৰ ঘৰৰপৰা উলিয়াই পঠোৱা কইনাজনীৰ দৰে হৈছে। চকুপানীয়ে চকুকেইটা জলজলীয়া কৰি পেলাইছে। তাকে দেখি ৰুহিয়ে দেউতাকক লগাইছে 'দেতা আইতামণিয়ে কান্দিছে।' মাকৰ মনৰ কথা বিকুলে ঠিকেই বুজি পাইছে কিন্তু উপায়টো নাই। অকলে এইটো ঘৰত থকাতকৈ সিহঁতৰ লগত থকাই ভাল। বয়সীয়াল মানুহজনীক অকলে ঘৰখনত থৈ যোৱা মানে এটা আৰু চিন্তা বিকুলৰ। শেষবাৰৰ বাবে ঘৰটোৰ চাৰিওফালে ঘূৰি চব ঠিকেই আছে নে চাই দুৱাৰদলিতে আৰু তুলসীভেটিতে সেৱা এটা কৰি গাড়ীত বহিলহি। আইতাকক লগত লৈ অনাৰ বাবে সিহঁতহালৰ ফূৰ্টিত তত নাই। আইতাক কাৰ লগত শুব, কোনটো ৰুমত থাকিব সেই কথা লৈ মাজে মাজে কাজিয়াও লাগে। মাক ন'হলে আইতাক কোনোবাই আকৌ কাজিয়াখন ভাঙিব লাগে।

***

যদিও বিকুলে ভাবিছিল কোনোবা ভাল মানুহ পালে ঘৰটো ভাড়া দিব কিন্তু সেইটো আজি দুবছৰে হোৱাগৈ নাই। আচলতে গাঁৱবোৰত ভাড়া থাকিবলৈ অহা মানুহৰ সংখ্যাও কম। সেইদিনা ফোনত ঘৰৰ ওচৰৰে বুবুলে ঘৰটো এপাক চাবলৈ আহিবলৈ ফোন কৰিলে। মাকৰো মনটো গাঁৱৰ ঘৰখনতহে থাকে। যদিও পুত্ৰ-বোৱাৰী, নাতি-পুতিৰে ভৰা ঘৰখনত থাকে তথাপিও কিবা মনটো যে বিষন্নতাৰে আৱৰি থাকে সেইকথা বিকুলে বুজি পায়।

সেয়েহে বিকুলৰ মাকৰ লগতে গোটেইকেইটা এইবাৰ বিহুত গাঁৱৰ ঘৰলৈ আহিল। উৰুকাৰ আগদিনা আহি বুবুলহঁতৰ ঘৰতে থাকিল। বুবুলে আকৌ বিকুলৰ লগত ল'ৰা-ছোৱালীহাল আহিব বুলি শুনি সিহঁতৰ চোতালতে সৰুকৈ ভেলাঘৰ এটা সাজি থৈছে।

এই দুবছৰে মানুহ নথকা ঘৰটোৰ অৱস্থা দেখি মাকে শোকত ৰৈ থাকিবই নোৱাৰিলে। বুবুলৰ মাকক সাৱটি হেঁপাহ পলুৱাই কান্দি ল'লে। ঘৰটো একেবাৰে এৰাপলীয়া ঘৰ হোৱাদি হ'ল। আছাম টাইপৰ ঘৰটো বনৰীয়া গছ লতিকাৰে আৱৰি ধৰিলে। ডাঙৰ চোতালখনত ঘাঁহ-বন গজি গৰু-ছাগলীৰ বাসস্থান হোৱাদি হ'ল। কোঠাবোৰটো বাদুলী, চৰাই-চিৰিকটিয়ে বাস ল'লে। নিজে সুন্দৰকৈ গঢ়ি লোৱা ঘৰটোৰ এই অৱস্থা দেখিলে কাৰনো শোকে খুন্দা নামাৰিব।
'মোক ঘৰটো চাফা কৰি দি থৈ যাবি এইবাৰ আৰু মই এই ঘৰ এৰি থৈ নাযাও। মানুহটোৱে গঢ়ি থৈ যোৱা ঘৰখন মই এনেকৈ এৰিব নোৱাৰো পোনাকণ।' ঘৰটোৰ গেইটখনৰ ওচৰতে ৰৈ মাকে বিকুলক ক'লে।

'দেউতাৰৰ মৃত্যুৰ লগে লগে চাচোন কিমান সলনি হৈ গ'ল, আনকি ঘৰখনো ঘৰ হৈ নাথাকিল।' মাকৰ লগতে বুবুলৰ মাকেও যোগ দিলে।

***

এইবাৰ উৰুকাৰ নিশাৰ সাজ বুবুলহঁতৰ লগত একেলগে খাই পিছদিনা বিহুৰ দিনাই বুবুলৰ লগত ঘৰটো চাফা কৰিবলৈ মানুহ বিচাৰি গ'ল।
'বুজিছ বুবুল, মইটো চাকৰি এৰি ইয়াত থাকিব নোৱাৰো, মাকো অকলে এৰিব নোৱাৰো। কিন্তু যি দেখিছো মায়ে এই ঘৰখন এৰি মোৰ লগত থাকি শান্তি নাপায়। এইবাৰ যে মোৰ লগত যাব আশা নাই।' গাড়ীখন চলাই গৈ থাকোতে বিকুলে কাষতে বহি যোৱা বুবুলক কৈ গ'ল।

'এই দুবছৰে মা লগতে থকাৰ কাৰণে ঘৰলৈ অহাৰ কথা ভবাই ন'হল। মাজে মাজে আহি ঘৰখন চাফা কৰি থকা হ'লে, ন'হলে তঁহতকে কোৱা হ'লেও মায়ে ঘৰখন দেখি ইমান দুখ নাপালেহেঁতেন।'

'পোনা এইবাৰ এটা কাম কৰিবি বৰমাক এইবাৰ থৈ যাবি, আমিটো কাষতে আছোৱেই। লাগিলে ৰাতি থাকিবলৈ গাঁৱৰে কোনোবাক ঠিক কৰি থৈ যাবি আৰু মাজে মাজেটো তঁহত আহি থাকিবিয়েই।' বিকুলৰ কথাকেইটাৰ মাজতে বুবুলে মাত লগালে।
দিনটো কাম কৰা মানুহ বিচৰাৰ লগতে চিনাকি কেইবাঘৰতো বিহু বুলি পাক এটা মাৰি সন্ধিয়া দুয়োটা ঘৰ সোমালহি।

'কাম কৰা মানুহ পালিনে।' পোনাকণ ঘৰ সোমাওতেই চোতালতে ৰৈ থকা মাকে মাত লগালেহি।
'অ পালো কাইলেৰপৰা কামত লাগিব, চাফা নোহোৱালৈকে তই বুবুলহঁতৰ লগতে থাকিবি আমি পৰহিলৈ গুচি যাম।' বিকুলৰ কথাকেইটাই মাকে মনটোতে কিমান যে ফূৰ্টি পালে। এই দুবছৰে পুতেকৰ লগত আছিল যদিও নিজৰ ঘৰখনত থকাৰ সুখ কোনে বুজি পাব। গিৰিয়েক নাথাকিলেও তেওঁ সজাই থৈ যোৱা ঘৰখন এনেকৈ নষ্ট হ'বলৈ দিব নোৱাৰি। কিমান স্মৃতি জড়িত হৈ আছে এইখন ঘৰৰ লগত, তেওঁৰ মৃত্যুৰ লগে লগেটো সকলো শেষ যৈ যাবলৈ দিব নোৱাৰি। পুতেকৰ গাতো দোষ নাই অকলশৰীয়া মাকলৈ সিমানখিনি চিন্তা থাকিবই আৰু কৰিবই। তথাপিও মানুহজনৰ মৃত্যুৰ পিছত..

***

সুদীৰ্ঘ দুবছৰৰ মূৰত তেওঁ উভতি আহিছে তেওঁৰ ঘৰখনলৈ। যিখন ঘৰলৈ বিয়া হৈ আহি গিৰিয়েকৰ লগত সোমাইছিলহি পুৱতি নিশা। কেনেকৈ তেওঁক শাহুৱেকে আদৰি লৈ গৈছিল, আজি পুনৰবাৰ পয়সত্তৰ বছৰীয়া দময়ন্তী দেৱীৰ মনলৈ উভতি আহিছে কথাবোৰ। যিমানেই হওক তেওঁৰ বাবে আজিও এইবোৰ সৌ সিদিনাৰহে স্মৃতি।

Wednesday, 20 December 2017

আনে যোৱা বাটে নোযোৱা ছোৱালীজনী

'মাটি পেঞ্চিল এডাল দিম, আমলখি এটা দিবা' হাতৰ মুঠিটোৰে অকণমানকৈ ওলাই থকা আমলখিটো দেখি সেমেনা-সেমেনিকৈ মূৰটো খজুৱাই খজুৱাই কাষৰ বেঞ্চখনত বহি থকা ল'ৰাটোৱে নতুনকৈ দ্বিতীয় শ্ৰেণীলৈ অহা ছোৱালীজনীক সুধিলে।

'কিমান দীঘল পেঞ্চিলডাল চাব লাগিব তেতিয়াহে দিম।' সি যিমান মৰমত কথাকেইটা সুধিছিল সিমান দমত যিহে চকু পকাই তাই তাক সুধিলে সি অলপ সময়ৰ কাৰণে তভক মাৰিলে। তথাপিও আমলখিটোৰ লোভ সামৰিব নোৱাৰা বেচেৰাটোৰ এতিয়াই যে মুখৰ পানী পৰিবহি সেইটো ধুৰূপ। কোনোমতে বাহিৰ ওলাবলৈ ধৰা পানীখিনি মুখৰ ভিতৰলৈ 'চুচুচু....'বুলি দীঘলকৈ টানি আমলখি, শিলিখাৰ ৰসেৰে কেহেৰাজ বৰণ ধৰা চাৰ্টৰ পকেটটোৰপৰা এডাল পেঞ্চিল উলিয়াই ফলিখনৰ ওপৰতে থৈ তাইলৈ চালে।

'অহহম ন'হব এইডাল বহুত চুটি মোৰ আমলখিটো এইডালতকৈ ডাঙৰ' বুলিকৈ হাতৰ মুঠিটো অলপ ঢীলা কৰি তাৰ ফাকটোৱেদি আমলখি তিনিটা দেখুৱাই আকৌ মুঠিটো বন্ধ কৰি সিফালে মুখ কৰিলে।

'এইজনী যে তিনিটা আমলখি থকাৰ কাৰণে ইমান ফুটনি, নতুন ছোৱালী নোহোৱা হ'লে দিলোহেঁতেন ভালকৈ' যিহে দন্দুৰী ভালকৈ দিয়াটো দূৰৰে কথা একো সুধিবই নোৱাৰি সেইজনীক। আমলখি এটা খোৱাৰ স্বাৰ্থত আকৌ সি বেগটো খুচৰিলে। তিনিটা খাপ থকা দীঘলীয়া পিঠিবেগটো যিটো 'বেকপেক' বুলি কয় গোটেইকেইডাল চেইনেই বেয়া। কিবা এটা বিচাৰিবলৈ চেইনডাল খোলাৰ দৰকাৰেই নাই। জীপডাল চেইনৰ মাজতে ৰাখি মেলা মুখখনেদি  কিতাপ-বহীকেইখন কোনোমতে নপৰাকৈ থৈছে। দুফালে খোলখাই থকা এটা ফালেদি হাতখন ভৰাই আৰু পেঞ্চিল আছে নেকি বিচাৰি থাকোতে এডাল একদম নতুন ব্যৱহাৰ নকৰা পেঞ্চিল এডালেই পালে। পেঞ্চিলডাল উলিয়াই আনোতে মাটি পেঞ্চিলৰ নতুন নতুন গোন্ধটো আৰু তাৰ আঙুলিটো অকণমান বগা বগা পেঞ্চিলৰ গাত লাগি থকা পাউদাৰ অকণমান লাগি আহিল।

নতুন মাটি পেঞ্চিলডাল দেখি তাইৰ মুখখন উজলি উঠিল মানে এইডালৰ বিনিময়তহে তাইৰ আমলখিকেইটাৰ এটা তাক দিব পাৰি। মাটি পেঞ্চিলডাল তাইক দিবলৈ লৈও ৰৈ আছে মানে দিবলৈও মন যোৱা নাই ইমান নতুন পেঞ্চিলডাল। মাকে চাগে তাৰ পুৰণা চুটি হৈ অহা পেঞ্চিলডাল দেখিয়েই এইডাল চাগে বেগত ভৰাই দিছিল। তথাপিও আমলখিৰ লোভটো সামৰিব নোৱাৰি তাইৰ ফালে পেঞ্চিলডাল আগবঢ়াই দিলে।

'এনেকে ন'হব হাতে হাতে দে' বুলি টেপেককৈ তাই মাত মাতিলে। তাইৰ মানে তাৰ ওপৰত বিশ্বাস নাই, এইজনী কম ছোৱালী নহয় দেই। এতিয়া হাতে হাতে দিবলৈ কৈছে। মানে এখন হাতেৰে তাই আমলখি দিব আনখন হাতেৰে পেঞ্চিল ল'ব। আমলখি পেঞ্চিল সলনা-সলনি কৰি থাকোতেই পৰিৱেশ অধ্যয়ণৰ বাইদেউ আহোতে খৰখেদাকৈ নিজৰ বস্তুকেইটা লৈ নিজৰ জেগাত বহিলগৈ। বাইদেউ আহি পঢ়াবলৈ আৰম্ভ কৰিলে যদিও সি আমলখিটো একামোৰ নমৰাকৈ থাকিব নোৱাৰিলে।
বেগৰ ভিতৰলৈ মুখখন সোমোৱাই খেচেককৈ একামোৰ মাৰি চাৰ্টৰ পকেটত আমলখিটো ভৰাই কিতাপত চকু দিলে। আমলখিটো বহুত সময় হাতৰ মুঠিত থকাৰ কাৰণেই চাগে গৰম হৈ আমলখিৰ চালখনত ঘাম লাগি তেল লগাৰ নিচিনা হৈ গৈছিল।

আমলখি মাটি পেঞ্চিলেৰে গঢ়ি উঠা সিহঁতহালৰ সেই বন্ধুত্বৰ জৰীডাল যে যুগ-যুগান্তৰ এনেদৰেই থাকিব কোনে ভাবিছিল। সেই অহংকাৰী দন্দুৰী ছোৱালীজনী আৰু শান্ত-শিষ্ট ল'ৰাটো।

সেইদিনা আমলখিটোৰ কাৰণে নতুন মাটি পেঞ্চিলডাল দি থৈ আহি মাকৰ চেকনিৰ কোবত ক'লা হৈ যোৱা কলাফুলকেইটা উলিয়াই পিছদিনা স্কুল যাবলৈ যে তাৰ কিমান লাজ লাগিছিল। আৰু লগতে যদি সেই দন্দুৰীজনীৰ চকু পৰে হ'লেই। চিঞঁৰি চবেই শুনাকৈয়ে সুধি দিব পাৰিলে 'ভৰিত এইবোৰ কি হ'ল'। সি যি ভাবি আহিছিল সেইটোৱেই হ'ল সেইজনীয়ে তাক দেখি আমলখি এটা তাইৰ স্কাৰ্টৰ পকেটৰপৰা উলিয়াবলৈ ধৰোতেই তাৰ কলাফুল দুটাত চকু পৰাত যিহে 'অই এইয়া ভৰিত কি হ'ল বুলি' চিঞঁৰ মাৰিলে। সি পিঠিত লৈ অহা বেগটো পিঠিৰপৰা উলিয়াই মুখখনলৈ টানি আনি মুখখন ঢাকি একেলৰে শ্ৰেণীকোঠা পালেহি। কোনোবাই দেখিলেনেকি ভাবি তাৰ এধেনিমান হিয়াখনি এতিয়াও ধান বনাদি বানি আছে।

***

সেই অকণমানি লাজুকুৰীয়া শান্ত-শিষ্ট ল'ৰাটোৰ স্বভাৱ সলনি ন'হল। এতিয়াও তাৰ বহুত মানুহ দেখিলে হাৰ্টবিটৰ গতিবেগ বেছি হৈ আহে। আৰু সেই সাহসী, দন্দুৰী ছোৱালীজনী তাইও একে থাকিল। কেতিয়াও ক'তো হাৰ নমনা ছোৱালীজনীক সি সেইদিনা প্ৰথমবাৰৰ কাৰণে কন্দা দেখিছিল যিদিনা তাইৰ সাহসী হিয়াখন মিছা মৰমৰ হিয়া এখনৰ কবলত পৰিছিল। সেইদিনা সি তাইক সাহস দিবলৈ ভাষা বিচাৰি পোৱা নাছিল। সেইদিনাই শান্ত-শিষ্ট খঙত কঁপি উঠা তাই দেখিছিল।

***

নমি দ্বিতীয় শ্ৰেণীলৈ পাঁওতে দেউতাকৰ নতুন ঠাইলৈ ট্ৰেন্সফাৰ হোৱাৰ হেতুকে গোটেই পৰিয়ালটোকে লৈ আহিছিল। আৰু নমিক নতুন ঠাইৰ ঘৰৰ ওচৰতে এল পি স্কুল এখনত নাম লগাই দিছিল। সেই স্কুলতে প্ৰথম দিনাই আমলখি মাটি পেঞ্চিলৰ সলনা-সলনি কৰি নমি ৰিণ্টুৰ বন্ধুত্বই গঢ় লয়। কেইদিন পিছত গম পালে ৰিণ্টুৰ ঘৰ নমিহঁতৰ ঘৰৰপৰা দুঘৰ পাৰ হৈয়ে। যিখন ঘৰৰ বগৰীগছডাল সেই ঠাইলৈ প্ৰথম আহোতেই নমিৰ চকু পৰিছিল। আৰু দাংকাতি নমিয়ে অহাৰ দিনাই ওলাই গৈ সিহঁতৰ ঘৰৰপৰা সেইখনঘৰ কিমান দূৰত হিচাপটো কৰি আহিছিল।

এই বন্ধুত্বত কিমানে যে সন্দেহৰ চকুৰে চাইছিল ঠিক নাই। লোকৰ কাৰণে সিহঁতৰ ঘৰৰ ডাঙৰবিলাকৰ মাজতো কাজিয়া লগাৰ উপক্ৰম হৈছিল। সিহঁতহালেহে কোনোমতে বুজাই-বঢ়াই ৰাখিছিল। মাক দুজনীয়ে এই অৱশ্যে এই সন্দেহ সঁচা হ'লেও বেয়া নাপালেহেঁতেন অন্ততঃ ঘৰৰ ল'ৰা-ছোৱালী ঘৰতে থাকিব।

***

ৰিণ্টু বৰ বেছি উচ্চাকাংক্ষী নাছিল। পঢ়া-শুনাত যদিও মেধাৱী তথাপিও কিবা এটা পোৱাৰ হেপাহত কিবা এটাক হেৰোৱাই দৌৰি থকা মানুহ সি নহয়। এগ্ৰী এম.এছচি ৰিণ্টুৱে চাকৰি নোপোৱাৰ দুখতো বহি থকা নাছিল, দেউতাকৰ খেতিত যিমান পাৰে সহায় কৰিছিল আৰু এতিয়া এজন সফল খেতিয়ক হিচাপে পৰিচিত। আজিকালি কিবা নহয় কিবা খেতি-বাতি সন্দৰ্ভত সি য'তে ত'তে গৈয়েই থাকিব লাগে। লাজকুৰীয়া ল'ৰাটো আজিকালি মিটিঙত ভাষণ দিবলৈ লাজ নকৰে। তথাপিও মানুহৰ জুমৰ মাজত প্ৰথমতে অলপ আপচোচ কৰে। আনহাতে নমি সম্পূৰ্ণ ওলোটা উৰাৰ হেঁপাহ নমৰালৈকে যেন উৰিয়েই থাকিব। কাম এটা কৰিম বুলি ভাবিলে নকৰাকৈ থাকিব নোৱাৰা ছোৱালীজনী। তাই আকৌ ৰিণ্টুৰ স্বভাৱটো একেবাৰেই ভাল নাপায়। মেট্ৰিক পাছ কৰিয়েই গুৱাহাটীলৈ পঢ়িবলৈ আহোতে ৰিণ্টুকো লগ লৈ চাইছিল কিন্তু সি কোনোপধ্যেই মান্তি হোৱা নাছিল। তথাপিও সিহঁতৰ বন্ধুত্বত দূৰত্ব অহা নাছিল। পঢ়া-শুনাতকৈ সামাজিক কামত ঘূৰি ফুৰি ভালপোৱা নমিয়ে গুৱাহাটী আহিয়েই কিবা-কিবি এনজিঅ' দুটামানৰো সদস্য হৈ সমাজ সেৱা কামটো লাগি থাকিল। তেতিয়াই তাই যে হৃদয়হীন ল'ৰাৰ প্ৰেমত পৰি হাবু-দুবু খাব কোনেনো ভাবিছিল। তথাপিও তাই ভাঙি নপৰিল, জীৱনৰ শিক্ষা হিচাপে লৈ নিজৰ কামত আগবাঢ়িল।

***

'নমি বহুত সমাজৰ কামত ঘূৰিলি এতিয়া নিজৰ ঘৰখন সজোৱাৰ কথা ভাব' ৰিণ্টুৱে এদিন তাই ঘৰলৈ আহোতে কৈ চাইছিল।

'কিয় তোক চাগে মাহঁতে ক'বলৈ দিছে নহয় জানো' অকণো সলনি নোহোৱা নমিয়ে টেপচকৈ মাতিলে।
'নহয় চা, মইও কেইমাহমানৰ পিছত ল'ৰা বা ছোৱালী কাৰোবাৰ বাপেক হ'ম। মোৰ ল'ৰা ছোৱালীয়ে তোৰ বিয়া নোহোৱাকৈয়ে তোক জেঠাই বুলি মাতিলে ভাল পাবি জানো? তোকতো জেঠাইয়ে মাতিব যিহেতুকে তই মোতকৈ সাতদিনৰ ডাঙৰ।' তাৰ কথা শুনি তাই তাক মাৰিহলৈ খেদি আহিল যেন সিহঁত এতিয়াও সেই প্ৰাথমিক বিদ্যালয়ৰ ল'ৰা ছোৱালীকেইটাহে।

***

মিটিং এখনৰপৰা আহি ঘৰ পাঁওতে ৰাতি নটাই বাজিল। আজিকালি ৰিণ্টুৱে এইবোৰৰপৰা আহৰিয়েই নাপায়। আহিয়েই ঘৈণীয়েক, মাক-দেউতাকৰ লগত একেলগে ভাতকেইটা খায় সিহঁতৰ হোৱালৈ নোৰোৱাকৈয়ে উঠি আহিল। দিনটোৰ ভাগৰে তাক টিভিটোও চাবলৈ নিদিলে একেবাৰে বিছনাখনলৈহে টানি আনিলে। শুবলৈ বুলি লঁওতেই তাৰ ফোনটো বাজি উঠিল। এনে সময়তনো কোনে আমনি কৰে বুলি নধৰো বুলি ভাবিও ফোনৰ স্ক্ৰীণত নমিৰ নামটো দেখি নধৰাকৈ নোৱাৰিলে। তাইৰ ফোন যদি সি নধৰে সেইখন কি হ'বগৈ ঠিক নাই।

'অই শুন না মই প্ৰেমত পৰিছো' সি ফোনটো ৰিচিভ কৰোতেই সিফালৰপৰা অহা বাক্যকেইটা তাৰ কাণখনত একেবাৰে খুন্দিয়াই থৈ গ'ল। 'কি কৈছ' বুলি কথাকেইটা ভালকৈ শুনিবলৈ কাণখনত কেৰা আঙুলিটো সোমোৱাই ঘটঘটকৈ লৰাই ল'লে।

'কি নুশুন নেকি মই প্ৰেমত পৰিছো আৰু তাৰ লগতেই বিয়া হ'ম। সেইবাৰ ঘৰ যাঁওতে তই যে কৈছিলি মোৰ ঘৰ এখন পাতিবলৈ। এতিয়া পাতিম বুলি ভাবিছো। তাই মাহঁতক ক'বি' বুলি ফোনটো কাটি দিলে। কি যে হ'ব এই ছোৱালীজনীৰ! এনেকৈনো কোনোবাই কথা কয়নে তাতে ইমান এটা ডাঙৰ কথা। এতিয়ানো মই খুড়া-খুড়ীক কি বুলি ক'ম। সি কি কৰিব ভাবি নাপায় ঘৈণীয়েক শুবলৈ অহালৈ বাট চাই থাকিল।

বাচন-বৰ্তনকেইটা ধুই থৈ চাদৰৰ আচলত হাতখন মচি মচি ৰিণ্টুৰ ঘৈণীয়েক ৰিমা সিহঁতৰ ৰূমত সোমালহি।
'হেৰি শুনিছা, নমিয়ে ফোন কৰিছিল তাই হেনো বিয়া পাতিব খুড়া-খুড়ীক ক'বলৈ দিছে' ৰিণ্টুৰ কথাকেইটা শুনি একো নামাতি ঘৈণীয়েকে ফণিখন লৈ আইনাখনৰ ওচৰত বহিলগৈ। যিমানেই সিহঁত বন্ধু নহঁওক ৰিণ্টুৰ ঘৈণীয়েকৰ সিহঁতৰ বন্ধুত্বকলৈ অলপ ঈৰ্ষা নোহোৱাও নহয়।

'বিয়া পাতিব খুজিছে যোৱা লাগি-ভাগি ধুম-ধামেৰে পাতি আহাগৈ।' ঘৈণীয়েকৰ উত্তৰত একো নামাতি সি ইফালে মুখ কৰি শুই থাকিল। সি জানে ৰিমাই যে নমিক বেয়া নাপায়, তথাপিও মাইকী মানুহৰ এইবোৰ স্বভাৱ থাকেই বুলি এইটোও সি গম পায়। শুবলৈ বুলি বাগৰ সলালেও তাৰ মনত এটা চিন্তাই কুৰুকি থাকিল 'এইবাৰ বা তাই কেনেকুৱা ল'ৰা পাল্লাত পৰিছে!'

***

'হেল্ল নমি, খুড়া-খুড়ীক কোৱাৰ আগতে তই ল'ৰাটোৰ বিষয়ে অলপ মোক কছোন' ৰিণ্টুৱে নমিক পিছদিনা পুৱা ফোন কৰিলে।

'ৰ মই এতিয়া ঘৰ গৈ আছো বাছত, আজি সন্ধিয়া তোক লগ কৰি সকলো ক'ম।' বুলি ফোনটো কাটি দিলে।

আজি ৰিণ্টু বৰ বিশেষ কাম নাই কাৰণে ঘৰতে আছে। তাৰ সন্ধিয়াটোলৈ বহুত বেলি যেন লাগিছে। অৱশেষত সেই ক্ষণটো আহিল। নমি সিহঁতৰ ঘৰলৈ আহিয়ে তাক ড্ৰইংৰূমত বহুৱাই দুৱাৰখন মাৰি দিলে। আজি যে সি ৰাতি শুৱাৰ সময়ত ভাৰ্যাদেৱীৰপৰা এক আধ্যা নুশুনাকৈ যে শুব নোৱাৰিব সেইটো খাটাং হ'ল। তথাপিও এইজনীৰ পাল্লাত পৰিল যেতিয়া সহজে এৰ খাব নোৱাৰে।

'এইখন চা' মোবাইলৰ ফটো গেলাৰীৰপৰা এখন ফটো বাচি নমিয়ে ৰিণ্টুক দেখুৱালে। চানগ্লাচ সহিতে এটা বগা মৰম লগা ল'ৰা আৰু কাষতে নমি।

'ইমান ধুনীয়া ল'ৰাটো আৰু তোতকৈ যে সৰু যেন লাগিছে, এইটো মানে তোৰ হ'বলগা দৰা। চানগ্লাচৰ সৈতে আৰু চালিয়া লাগিছে অই' ফটোখন দেখিয়ে সি তাইক জোকাও বুলিয়েই অলপ বেছিকৈয়ে কৈ দিলে।
কিন্তু তাৰ কথাত কোনো গুৰুত্ব নিদি তাই কৈ গ'ল
'চানগ্লাচযোৰে তাক চালিয়া বনাই দিয়ে কিন্তু খুলিলে গম পাবি। আৰু সি কেতিয়াও সেইযোৰ নুখুলো তাৰ জন্মৰে লগৰী হৈ আহিছিল সেইযোৰ। জন্মগতভাৱে সি দৃষ্টিহীন আৰু তাকে মই বিয়া পাতিম। কথাবোৰ শুনি তোৰ আলপ আচহুৱা লাগিব, গতিকে তই ধৈৰ্য ধৰি কথাবোৰ শুনি নিজক বুজাবি তাৰ পিছত মা-দেউতা ক'বি। তই ঠিকেই কৈছ তাক মোতকৈ সৰু যেন লাগিছে। হয়, সি মোতকৈ দুবছৰৰ সৰু। মনত আছেনে তোৰ, আগতে মৌচাকত, পিছলৈ প্ৰান্তিকত কবিতা লিখা ল'ৰা এজনৰ প্ৰেমত পৰিছিলো? সেইজনেই সি অন্তৰীপ দুৱৰা। ইমান ধুনীয়া কবিতা যে লিখে তাৰ কবিতা তোক প্ৰায়ে মই পঢ়ি শুনাইছিলো। এদিন এনজিঅ'ৰ মিটিং এখনত শিৱসাগৰলৈ যাওতে তাক লগ পাইছিলো য'ত তাক নিৰ্দিষ্ট বক্তা হিচাপে আমন্ত্ৰণ কৰি আনিছিল। তাৰ নামটো মিটিংখনত ঘোষণা কৰোতে মোৰ চিনাকি যেন লাগিছিল, পিছত গৈ ভালদৰে চিনাকি হ'লো। বৰ্তমান সি বি বৰুৱা কলেজৰ অসমীয়া বিভাগৰ লেকচাৰাৰ লগতে সামাজিক কাম সমূহতো নিয়োজিত। অন্ধ ল'ৰা-ছোৱালীবোৰৰ কাৰণে সি কাম কৰে। নাজানো কেতিয়া কেনেকৈ তাৰ প্ৰেমত পৰিলো, এতিয়া ঠিৰাং কৰিছো তাৰ লগতেই বিয়া পাতিম। তোক ক'ম বুলি ভাবি আছিলো যদিও তই বা কি ভাব সেয়ে ক'বলৈ সাহ হোৱা নাছিল। কিন্তু নিজকে বুজালো তাৰ লগত বিয়া হোৱাৰ সপোন দেখিবলৈ সাহ কৰিব পাৰো যেতিয়া ঘৰত কিয় ক'ব নোৱাৰিম। সেয়ে আজি ঘৰলৈ গুচি আহিলো। প্ৰথমতে তোক ক'লো, কাইলৈ ঘৰত ক'ম খালী তই মোৰ লগত থাকিবি মাহঁতক বুজাবলৈ।' কথাখিনি কৈয়ে তাৰ উত্তৰলৈ বাট নাচাই তাই দুৱাৰখন খুলি ৰূমৰপৰা ওলাই গ'ল। সি বহাতে বহি থাকিল। তাইৰ কথাখিনি একেৰাহে ৰিণ্টুৰ কাণত বাজি থাকিল।নমিৰ মাক-দেউতাকক কাইলৈ বুজোৱাৰ আগতে আজি ৰাতি ৰিণ্টুৱে নিজকে বহুত বুজাব লাগিব।

***

আজি নমিৰ বিয়া। তাই কোৱাৰ দিয়ে আজিকালি বিয়াৰ দৰে বাহ্যিকতাৰে অতিৰঞ্জিত নকৰাকৈ কেৱল দৰকাৰী নিয়ম নীতিৰে বিয়াখন পাতিছে। নমিজনীক কইনাৰ সাজত বৰ ধুনীয়া লাগিছে আৰু সৰুতেই সিহঁতৰ মাজত হোৱা চুক্তি অনুসৰি ৰিণ্টুৱে তাইক কোচত উঠাই আনি হোমৰ গুৰিত বহোৱাই দিলেহি।
প্ৰথমতে নমিৰ মাক-দেউতাকক বুজাবলৈ অলপ কষ্ট হৈছিল। শেষত দুয়ো তাইৰ সিদ্ধান্তত মান্তি হৈছিল। সহজতেনো মান্তি কেনেকৈ হ'ব? একমাত্ৰ সন্তান নমি। গতিকে যিমান হ'লেও এনেকুৱা এটা ল'ৰালৈনো জানি-বুজি কেনেকৈ বিয়া দিয়ে। কিন্ত নিজৰ সিদ্ধান্তত অলৰ-অচৰ নমিৰ যুক্তিয়ে তেওঁলোকক সৈমান হ'বলৈ বাধ্য কৰালে।

'মই দুটা চকুৰে দেখো নহয়, গতিকে ইমান কিহৰ চিন্তা।' এইবোৰ আছিল তাইৰ কথা।

এই ছোৱালীজনী সঁচাই বৰ সাহসী আৰু মহান। আনে নকৰা কাম কৰি ভালপোৱা, আনে যোৱা বাটে নোযোৱা এইজনী ছোৱালী, তাইৰ জীৱনৰ ইমান এটা ডাঙৰ সিদ্ধান্ত কি সাহসেৰে লৈছে! হোমৰ গুৰিত দৰাৰ কাষত বহি থকা নমিৰ ওৰণিখনৰ তলেদি ওলাও নোলাওকৈ উলাই থকা কপালৰ উজ্জল সেন্দুৰৰ ফোটটো চাই চাই ৰিণ্টুৱে কথাবোৰ ভাবি থাকিল।

Saturday, 2 December 2017

চিগনেল, ফুল বেচা ছোৱালীজনী আৰু ফুলথোপা

চিগনেলটো ৰঙা হোৱাৰ লগে লগে গাড়ীচালকসকলৰ মুখকেইখন যিমান ক'লা পৰি যায়, ৰাস্তাৰ কাষত হাতে হাতে কিবা এটা লৈ ৰৈ থকা মানুহখিনিৰ মুখকেইখন সিমানেই উজ্জ্বল হৈ উঠে। গাড়ীবোৰ ৰৈ যোৱাৰ লগে লগে আহি যায় তেওঁলোক। চিগনেলৰ আগত ৰৈ থকা গাড়ীসমূহৰ খিড়িকীখিনিত টুকুৰিয়াই কিবা এটা পোৱাৰ আশাত ৰৈ থাকে। কাৰোবাৰপৰা সহাৰি পায় কাৰোবাৰপৰা নাপায়। কোনোবাই হয়তো দাবী দিয়াৰ দৰেই খেদাই পঠায়, কোনোবাই যেন গমেই নাপায়। সেইটো অৱশ্যে সিহঁতৰ বাবে একো ডাঙৰ কথা নহয়। দৈনন্দিন জীৱনৰে এটা বুলি ভাবি লৈ পিছৰ গাড়ীখনৰ কাষলৈ যায়। সেই একে আশাৰে। মটৰবাইকত থকা ল'ৰা ছোৱালীবোৰক গালে মুখে হাত ফুৰাই থৈও যায়। কিছুমানে এনেই বস্তু বা পইছা খুজিবলৈ বেয়া পায় কাৰণে হাতত ফুলেই হওক বা পেন এপেকেটেই হওক লৈ ফুৰাই। হয়তো কোনোবাই যদি কিনে তাৰ বিনিময়ত পোৱা পইছাটোৰে পেটৰ জুইকুৰা নুমাব পাৰে। কিন্তু এনেকুৱা ভাগ্যেও দুই এজনক বাদ দি বেছিলোকৰ নহয়েই। মানুহ হোৱা স্বত্তেও যাৰ কোনো সঠিক ঠিকনা নাই। আজি ৰাতি যদি ইয়াত কাইলৈ হয়তো কোনোবা এজেগাত। তথাপিও জীয়াই থকাৰ তাড়নাতে কিবা এটাটো কৰিবই লাগিব। সেয়ে যাকে যি পাই খোজে। কিন্তু এজনী কণমানি ছোৱালীয়ে নতুনকৈ ৰিটায়াৰ হৈ গুৱাহাটীলৈ অহা হৰিকান্ত চলিহাৰ জীৱনত বৰ বেলেগকৈ প্ৰভাৱ পেলালে।

ৰিটায়াৰ হ'বলৈ কেইটাবছৰ আছেনো নতুন জেগাৰ সোৱাদ ল'বলৈকে বুলি চাগে হৰিকান্ত চলিহাক মহানগৰীলৈ ট্ৰন্সফাৰ দিলে। এনেই এৰাতিৰ কাৰণেও গুৱাহাটীত থাকিব নোৱাৰা চলিহাৰ এতিয়া কিমান দিনলৈকে থাকিব লগা হয় ঠিক নাই। ৰিটায়াৰো যদি গুৱাহাটীৰ হাৱা-পানী খাইয়ে হ'ব লগা হয় সেইটোও ঠিক নাই। পুতেক-বোৱাৰীয়েকে মাতি মাতিও আনিব নোৱাৰি এতিয়া ভালেই পাইছে তেওঁৰ ট্ৰেন্সফাৰ হোৱা কাৰণে। কেতিয়াবা জাগীৰোদৰপৰা আহিলেও চাকৰি অজুহাত দি গুচিয়ে যায় দিনতো থাকি। এতিয়া অন্তত: পুত্ৰ বোৱাৰীৰ লগতে থাকিব লাগিব।

যান-যঁটৰ সমস্যাতো এতিয়া মানে প্ৰধান সমস্যা।যান বাহনসমূহৰ সংখ্যা বৃদ্ধি হোৱাৰ লগে লগে ট্ৰেফিকৰো পৰিমাণো বাঢ়ি গৈছে। সময়তকৈ আগত নোলালে অফিচ কেইটাত পাবগৈ সেইটোও ক'ব পৰা নাযায়।  চিগনেলবোৰত অতিকমেও দুইমিনিট ৰ'বই লাগে। তাৰপিছত আকৌ কেতিয়াবা এনেকুৱা হয় যে চিগনেলটো সেউজীয়া হয়হে পিছৰ গাড়ীবোৰ যাবলৈ যো-জা চলাওতেই আকৌ ৰঙা হয়েই নহয়। এই ৰঙা সেউজীয়াৰ যুদ্ধখনত মৰেগৈ গাড়ী, মটৰবাইকত থকাসকল। তথাপিও উপায় নাই যিমান যি হ'লেও নিজৰ উদ্দেশ্যক্ষেত্ৰলৈতো যাবই লাগিব। এইয়াই জীৱন!

হৰিকান্তৰ থকা ঠাইৰপৰা অফিচলৈ অলপদূৰ হয় সেয়ে অটো এখনকে ঠিক কৰি লৈছে অহা-যোৱা কৰিবলৈ। আজি কেইবাদিনৰপৰা তেওঁৰ লগত এটা ঘটনা ঘটিবলৈ লৈছে। সৰু ছোৱালী এজনী আহে হাঁতত ফুল এমুঠি লৈ। বিৰাট ধুনীয়া সতেজ ফুল। ফুল মুঠিৰ দাম ৩০ টকা। কোনোবাই যদি কিনে তাইৰ পুৱাবেলাৰ কাৰণে কিবা এটা ওলাই। সেয়ে বহুত আশাৰে আহে কোনোবাই কিনে যদি কিনক। কিন্তু তাইৰ মাতত তাইলৈ ঘূৰি চোৱাৰ সংখ্যাও চাগে তেনেই তাকৰ।
আজি কেইবাদিৰপৰাও এই দৃশ্য দেখি আহি চাগে মনতো বেয়া লাগিল নে কণমানিজনীলৈ দৰদ উপজিল চলিহাই ফুলৰ থোপা এটা কিনি ল'লে। ছোৱালীজনীকো সহায় কৰা হ'ব আৰু ঘৈণীয়েককো ফুল দিয়া হ'ব। সেইকাৰণে একো দাম-দৰ নকৰাকৈ কিনি ল'লে। একো নোকোৱাকৈ কিনি লোৱা মানুহ হয়তো জীৱনত তাই প্ৰথমবাৰৰ কাৰণে দেখিছিল, সেয়ে তাই চলিহাৰ মুখখনলৈ ৰ লাগি চাই ৰৈছিল।

'যা যা এইটোৰে কিবা কিনি খাবি। আৰু সদায় এটা ফুলৰ থোপা মোলৈ আনিবি দেই মই কিনিম।' কথাকেইটা কৈ শেষ কৰে মানে ইফালে চিগনেলো খুলিল আৰু বিশেষ কথা পতা ন'হল। তাইও টকা ত্ৰিশটা লৈ দৌৰ মাৰিলে ওচৰতে থকা দোকানখনলৈ বুলি।

আজিকালি সেই বিশেষ চিগনেলতো তেওঁৰ ভাল লগা হৈ আহিছে। তেওঁৰ কথা মতে ছোৱালীজনী সদায় আহে সেই সময়কণতে চলিহাক ফুলৰ থোপাতো দি ত্ৰিশটকা লৈ দৌৰ মাৰে। তেওঁ কিবা এটা সুধিম বুলি ভাবিলেও তাইৰ ৰ'বলৈ সময় নাই, হয়তো ভোকত তাই ৰ'ব নোৱাৰা হৈ থাকে। সেই টকা ত্ৰিশটা লৈয়ে ওচৰৰ দোকানখনলৈ দৌৰ মাৰে। তাইনো কি কিনি সেইটো অৱশ্যে চলিহাৰো চাবলৈ সময় নাথাকে। চিগনেলটো সেউজীয়া হোৱাৰ লগে লগে তেওঁৰো যাবৰ হয়।
সতেজ ফুলৰ থোপাতো লৈ তেওঁৰ মনতো ভাল লাগি যায়। বিয়াৰ পিছত হয়তো এই ফুলৰ থোপাটোৱেই ঘৈণীয়েকে নোখোজাকৈ উপযাচি লৈ যোৱা প্ৰথম উপহাৰ। ডেকা হৈ থাকোতেই একো এটা নিবলৈ মনত নপৰা মানুহজনৰ এই বয়সত যে ফুল কিনিছে ঘৈণীয়েকলৈ বুলি। অৱশ্যে এই ক্ষেত্ৰতো সেই পেটৰ ভোক মাৰিবলৈ ফুল বেচা ছোৱালীজনীৰে অৱদান বুলি ক'ব লাগিব। তথাপিও ....

'আহহহ' ঘৈণীয়েকৰ কথা মনলৈ আহোতে তেওঁৰ মুখেদি এটা দীঘলকৈ হুমুনিয়াহৰ দৰে কিবা এটা ওলাই আহিল। সুখে দুখে সকলোৰে লগৰীজনীলৈ সময়ত তেওঁ নিজেই নোকোৱালৈকে একো এটা নিবলৈ কিয় মনত নপৰিছিল বাৰু! অথচ কোনো বেয়াও নাপাইছিল। ল'ৰাটো আৰু মানুহজনৰ সুখতকৈ যেন একো বিশেষ বিচৰা নাছিল। খালী তেওঁৰ ফুললৈ বৰ হেঁপাহ আছিল। য'তে নতুন ফুলৰ পুলি দেখিছিল যেনে তেনে হ'লেও বিচাৰে ঘৰত ৰুবলৈ। বাগিচাখন বৰ মৰম যত্নৰে প্ৰতি পালন কৰে নিজৰ সন্তানৰ দৰে। চলিহাকো এটাই আবদাৰ কৰিছিল কৰবাত যদি ফুল দেখে আনিবলৈ নাপাহৰিবলৈ। চলিহা, পুত্ৰ আৰু ফুলৰ বাগিচাখনেই ঘৈণীয়েকৰ কাৰণে জীৱনৰ সকলো আছিল। তাতকৈ বেছি একোৱেই নিবিচাৰে।
এইকেইদিন ফুলৰ থোপাতো ঘৈণীয়েকলৈ বুলি কিনি চলিহাৰ মনতো কিবা এটা আৱেগেৰে ভৰি পৰিছে। কিয় ইমান নিমাখিত তেওঁৰ মানুহজনী, জটিলতাবিহীন এগৰাকী মহিলা। লোকৰ সুখেই তেওঁৰ সুখ তথাপিও সময়ত তেওঁৰ কাৰণেই পাহৰি যায় কিবা এটা ল'বলৈ।
এনেদৰেই জীৱনৰ চকৰিতো ঘূৰি আছে। চিগনেল, ফুল বেচা ছোৱালীজনী আৰু ফুল কিনা ফুল ভালপোৱা মানুহজনীলৈ।

ফুল কিনি অনাতো তেওঁৰ দৈনন্দিন কাৰ্যত পৰিণত হৈছে। এইবোৰ দেখি পুত্ৰ-বোৱাৰী আচৰিত নোহোৱাও নহয়। তথাপিও একো নকয়। এই বয়সত যে দেউতাকৰ মনত পৰিছে মাকলৈ কিবা এটা আনিবলৈ। মনে মনে সিহঁতৰ হাঁহি ও উঠে, দুখো লাগে।

আজি চিগনেলতো খোলাৰ পিছতো চলিহা অলপ সময়ৰ কাৰণে ৰ'ল। কিন্তু ছোৱালীজনী নাহিল। ত্ৰিশটকাতো হাতৰ মুঠিতে লৈ অটোখনৰপৰা নামি ইফালে সিফালে চালে। কিন্তু তাইক নেদেখিলে। মনটো কিবা দেখোন ৰাই-জাই কৰিলে 'কিয় বা নাহিল আজি'। 'হ'ব কাইলৈ আহিব চাগে' মনতে ভাবি তেওঁ পুনৰ অফিচলৈ বুলি গুচি গ'ল। আজি তেওঁৰ হাতখন কিবা খালী লাগিছে দেখোন আৰু সেই ধুনীয়া সতেজ ফুলৰ গোন্ধটোৱেও তেওঁক খেদি ফুৰিছে। প্ৰায় এমাহেই হ'বৰ হ'ল তেওঁ ফুল কিনি লৈ অনাতো। আজিও চাগে ঘৈণীয়েকে আশাৰে বাট চাই থাকিব। কথাটো ভাবি তেওঁৰ মনটো দেখোন কেনেবা কৰি উঠিল। আগতেতো চলিহাই এনেদৰে কেতিয়াও নাভাবিছিল। কিবা এটা আনিবলৈ কোৱাৰ পিছতো পাহৰি গ'লে সেইটো বৰ বিশেষ কথা বুলি নাভাবিছিল। কিন্তু আজি! ঘৈণীয়েকে চাগে অলপ অভিমানো কৰিব, তাতে আকৌ এনেও ফুলৰ প্ৰতি মোহতো বেছি।

অভিমান, অভিমান জানো তেওঁ কৰিব জানে? উনত্ৰিশবছৰে একেলগে থাকিও যিগৰাকী মহিলাই অভিমান, খং কৰিব নাজিনিলে, এতিয়ানো দেৱালত উলমাই থোৱা ফটোখনে কি অভিমান কৰিব। হয়তো অভিমান কৰিব নজনাতোৱেই চলিহাই সুযোগ হিচাপে লৈছিল আৰু সেই সুযোগতেই ঘৈণীয়েকৰ হৈ থকা ৰোগটোৱে বেছি সুযোগ লৈ মানুহজনীক একেবাৰে তেওঁৰ পৰা আঁতৰাই লৈ গ'ল। কাকো একো খবৰো নিদিলে। এতিয়া ফুল কিনি ঘৈণীয়েকৰ ফটোখনতহে দিয়া হয়। জীয়াই থাকোতে যদি এনেকে আনি ঘৈণীয়েকৰ খোপাত ফুল এপাহো পিন্ধাব পাৰিলেহেঁতেন, কিমান যে ভাল পালে হয়!

'কিয় নাজানিলা মামণি অভিমান কৰিবলৈ, বস্তু এটা খুজি খং কৰিবলৈ তেতিয়া হয়তো মই অলপ সলনি হ'লোহেঁতেন। শিকিলোহেঁতেন তোমাৰ মনতো বুজিবলৈ। এতিয়া তোমাৰ ফটোখনত ফুলডাল পিন্ধাবলৈও সেই কণমানিজনীয়েহে শিকালে মোক।'  কথাবোৰে তেওঁৰ মনত এনেকৈ খুন্দিয়ালে যেন চলিহাই এতিয়াই গৈ ঘৈণীয়েক য'তেই আছে লৈ আহিব।
বিয়াৰ পিছৰপৰাই নজনাকৈয়ে মানুহজনীৰ ওপৰত ইমানেই নিৰ্ভৰশীল হৈ পৰিছিল যে তেওঁ ঢুকোৱাৰ পিছতো বহুতদিনলৈকে অফিচ যাবলৈ চাৰ্টতো ঘৈণীয়েকে আনি দিব বুলিয়েই ৰৈ আছিল। ছমাহ পৰ্যন্ত লাগি গৈছিল ঘৈণীয়েকৰ মৃত্যুতো সহজভাৱে ল'বলে। লাহে লাহে সকলোবোৰ চম্ভালি লৈছিল যদিও সেই কণমানিজনীক লগ পোৱাৰপৰা আজি ডেৰবছৰৰ পিছত আকৌ কিবা এটা পাহৰি গৈছিল।
ফুলথোপা উৎসাহেৰে কিনি লয় আৰু যাতে নষ্ট হৈ নাযায় সেয়ে অফিচত গিলাচ এটাত পানী ভৰাই তাতে থৈ দিছিল। অফিচৰ কোনোবাই তেওঁক দেখি ফিচিঙাফিচিং কৰে যদিও সেইবোৰ চলিহাই গুৰুত্ব নিদিয়ে। ঘৰলৈ আহি ধুনীয়াকৈ ফটোখনৰ ওচৰত ফুলৰ থোপাতো থৈ অলপসময়ৰ কাৰণে ৰৈ থাকে। কিবা এটা শুনাৰ আশাত যেন ফটোখনে কিবা এটা কৈয়েই দিয়ে। এইবোৰ কাণ্ড-কাৰখানা পুতেক বোৱাৰীয়েকে দেখিলেও একো নকয়, বুজি পায় তেওঁলোকে।

'বা দেউতা আজিকালি সদায় ফুল আনে যে' বুলি বোৱাৰীয়েকে কেতিয়াবা তেওঁক ধেমালি কৰি চায়। হাঁহি এটা মাৰি চলিহা ভিতৰলৈ সোমাই গুচি যায়।
আজি, কালিকৈ কেইবাদিনো হ'ল ছোৱালীজনী নাহিল। তাইলৈ সদায় বাট চাই থাকে সেই বিশেষ চিগনেলটোত। কিন্তু তাই নহাই হ'ল। নিজেই নিজকে বুজালে যে তাই আৰু নাহে। থাকিবলৈ যাৰ স্থায়ী ঘৰ নাই, দুসাজ খাবলৈ খুদকণ নাই সিহঁতৰ দৰে মানুহবিলাক একেটা জেগাতে কেনেকৈ থাকিব। গ'লগৈ চাগে কৰবালৈ। মনতো দুদিনমান বেয়া লাগিছিল। লাহে লাহে আকৌ ঠিক হৈ গ'ল, তথাপিও কিবা এটা আশা কিজানি তাই আহেই। চিগনেলটো পোৱাৰ লগে লগে অটোৰপৰা মূৰটো উলিয়াই ইফালে সিফালে চাই থাকে কৰবাত কেনেবাকৈ দেখা পাইয়ে নেকি।

যদিও ছোৱালীজনী নহা হ'ল কিন্তু চলিহাই ফুল নিবলৈ নেৰিলে। অটোচালকজনে তেওঁক ফুল কিনিবলৈ এখন দোকান ঠিক কৰি দিলে আৰু সদায় অফিচৰপৰা ঘূৰি যোৱা সময়খিনিত ফুল কিনি লৈ যায় মৰমৰ মানুহজনীলৈ বুলি। ঘৰ গৈয়ে ফুলখিনি ফটোখনৰ ওচৰত থৈ বাহিৰলৈ ওলাই আহি আকাশখনলৈ চাই হাঁহি এটা মাৰে। আকাশখনলৈ চাঁওতে এনেকুৱা লাগে যেন সেই ফুলৰথোপাতো খোপাতে লগাই ঘৈণীয়েকেও তেওঁলৈ চাই হাঁহিছে।

Friday, 10 November 2017

লাফটাৰ ক্লাব

আজিকালি সপোনৰ ব্যৱসায় ডাঙৰ হৈছে, নামফলক এখনৰ প্ৰয়োজন খুবেই হৈছে। কোনোবা নহয় কোনোবাই দিনটোত এবাৰ হ'লেও বিচাৰি আহেই। সি ভাবিবই পৰা নাছিল যে এনেকুৱা সামান্য কিবা এটাই তাক ইমান 'পপুলাৰ' কৰি দিব। এতিয়া সি কাৰোবাৰ প্ৰশ্নৰ উত্তৰ মানুহক ভালকৈয়ে দিব পাৰে আজিকালি সি কি কৰে। অন্ততঃ কাৰো হাতলৈ মুখলৈ নোচোৱাকৈ সুখত তিনিবেলা তিনিসাজ খাব পাৰে, বায়েক তিনিজনীৰ বিয়াতো দেউতাকক অলপ হ'লেও সহায় কৰিব পাৰিব। আৰু এনেদৰে থাকিলে হয়তো অতি কমদিনতে তাৰ মৰমৰ ফুলকলিকো ঘৰ সোমোৱাব পাৰিব। অ এটা কথা কিন্তু! বেলেগে ভবাৰ দৰে সি কিন্তু আনক ঠগি পেটৰ ভাত মোকলাই থকা নাই। এখন ফলকৰ কথা সকলোৱে কৈ থকাৰ কাৰণে সি আজি বনাবলৈ দি থৈ আহিল আৰু নাম দিছে 'যোগা আৰু হাঁহিৰ কেন্দ্ৰ'।

ঘৰৰপৰা ওলাই আহিছিল মহানগৰীলৈ কিবা এটা কৰাৰ খাটিৰত। ঘৰত থাকিলে অকমণ্য বুলি খোজে প্ৰতি শুনিব লগা হোৱাতো দৈনন্দিন কামৰ এটা হৈ পৰিছিল। এৰা ন'হবই বা কিয়? বিএ পাছ কৰি ঘৰত এনেদৰে বহি থাকিলে কাৰনো চাই থাকিবলৈ মন যাব। আৰু তো ধনী দেউতাকৰ পুতেক নহয় ৰিটায়াৰড শিক্ষকৰ পুতেকহে। পাঁচজনী ছোৱালীৰ তলৰ একেবাৰে সৰু। তথাপিও বিয়া দিবলৈ বাকী থকা তিনিজনীৰ কথাই ভাবিব নে তাৰ কথাই! সি নিজৰ কপাল নিজেই লিখিব।হঁও হঁও বুলি হ'বলৈ ধৰা পাঁচলখীয়া তাৰ পিয়নৰ চাকৰিটো টকাৰ অভাৱত ন'হল। অৱশ্যে তাৰ ইচ্ছাও নাছিল দেউতাকৰ মূৰত মাধমাৰটো সোধাবলৈ।
পঢ়া-শুনাত মন নথকা সপোনৰ ডাঙৰ হৈ কি কৰাৰ সপোন সেইটোও ক'ব নোৱাৰিছিল। সেয়ে কৈছিল যি কৰিম সৎ পথেৰে কৰিম কিন্তু কি কৰিম নাজানো। দেউতাকৰ যেন তাৰ ওপৰত কিবা এটা ভৰসা আছিল। খেলি-ধূলি ভালপোৱা সপোনৰ নিজৰ দেহাটোক লৈও এটা সপোন আছিল যে অইন কৰিব নোৱাৰিলেও চলমান খানৰ দৰে ব'ডীটোৱে বনাব। সেয়ে ঘৰতে কিবা কিবি ব্যায়াম কৰি থাকে। সেইফালৰপৰা অৱশ্যে তাৰ গাৰ গঠনটোও বেয়া নহয়। সুবিধা পালে নিজকে ব'ডী বিল্দিং প্ৰতিযোগীতাবোৰতো অংশগ্ৰহণ কৰিব পৰাকৈ গঢ়িব পাৰিব। কিন্তু এইবোৰো সপোনহে সপোনৰ!

গাঁৱৰপৰা অলপ আতৰত থকা সৰু টাউনত অৱস্থিত কলেজখনৰপৰাই বিএটো কোনোমতে পাছ কৰিলে যদিও বিএ পাছৰ ডিগ্ৰীয়ে তালৈ দুখহে কঢ়িয়াই আনিলে। যদিও দেউতাকে তাক বোজা বুলি নাভাবে কিন্তু মাককে ধৰি বায়েক তিনিজনীৰ কাৰণে যে হয় ন'কলেও বুজিব পাৰি। কথাই প্ৰতি অমুকাৰ ল'ৰাই কি কৰি আছে বুলিহে আৰম্ভ কৰে। সি কৰিব কি একো ভাবি নাপায় গুৱাহাটী যাও বুলিয়েই ওলাই আহিল। গুৱাহাটীত বোলে কিবা নহয় কিবা এটা পাইয়ে। কিন্তু সেই 'কিবা' টো পোৱা কিমান টান সি আহিহে গম পালে।

আগলৈ পিছলৈ বুলিবলৈ ল'ৰা এটাই। এনেকৈ ওলাই অহাত দেউতাকে বৰ এটা ভাল নাপালে। সেয়েহে বাল্যকালৰ বন্ধু এতিয়া গুৱাহাটীৰ নিৱাসী হোমেনকে ক'লে তেওঁৰ লগতে ল'ৰাটো ৰাখিবলৈ। মাহেকে যি পাৰে কিবা এটা পঠাই দিব।

দেউতাকৰ বন্ধু হোমেন খুড়াকেও সপোনক লগত ৰাখিবলৈ বৰ এটা বেয়া নাপালে। ল'ৰা দুয়োটা বাহিৰত থাকে বছৰেকৰ মূৰত এবাৰ ঘৰলৈ আহে। পাঁচবছৰৰ আগতেই ঘৈণীয়েকেও এৰি সিপুৰি পালেগৈ। গতিকে ইমান প্ৰকাণ্ড ঘৰটোত অকলে থকাতকৈ চিনাকি বিশ্বাসযোগ্য ল'ৰা এটাই থকা ভাল। সপোনৰ দেউতাক ভাড়া দিয়াৰ কথা কঁওতে একেষাৰে অমান্তি হৈ কৈছিল 'সি ভালকৈ থাকক আৰু একো নালাগে।'
সেইদিন ধৰি সপোন হোমেন খুড়াৰ ঘৰত আৰু ল'ৰা দুটাইও যেন সি থকাৰ কাৰণে কিবা এটা সকাহ পালে। গুৱাহাটীলৈ আহিয়ে সি দুই তিনিদিন চাকৰি সন্ধানত ঘূৰিছিল। দুই তিনিটা কন্সালটেন্চিত নামটোও ৰেজিষ্টাৰ কৰি আহিল। কিন্তু সেইবোৰে যিহে চাকৰিৰ কথা কয়, সি যে সেইবোৰ কৰিব পাৰিব মনে নকয়।
তাৰ কাৰণে সময়বোৰ নাযায় নুপুৱায়। এতিয়াহে ভালকৈ নপঢ়াৰ ফল অনুভৱ কৰিছে। ইমানদিনে ঘৰৰ আটাইতকৈ সৰুটো কেইদিনমানতে পৰিপক্ক হৈ উঠিছে। দেউতাকৰ মোবাইলটোলৈ ফোন কৰিলে মাকে যিটো উৎসাহেৰে ধৰে যেন সি চাকৰি পোৱাৰ খবৰ দিবলৈহে ফোন কৰিছে। ন'কলেও মাকে সোধা কথাকেইটাতে গম পায়। তথাপিও সি বেয়া নাপায়, মাকৰ মন, ল'ৰাই কিবা এটা কৰিব বুলি থকা আশাকণ নেদেখুৱাই নোৱাৰে।

হোমেন খুড়াক হে মাজে মাজে বৰ উদাস যেন লাগে। সকলোবোৰ থাকিও একো নাইৰ দৰে। খুড়াকেটো দেউতাকৰ দৰে দোকানৰ বাকী মাৰিবলৈ পেন্সনকেইটালৈ ৰ'ব নালাগে। পেন্সনৰ টকাটো সাচিব নালাগে জীয়েকৰ বিয়ালৈ। তথাপিও যেন কিবা এটা নাই। নিজৰ মনৰ কথাকেইটা পাতিবলৈও মানুহৰ অভাৱ। তেওঁৰ লগৰকেইজনো একেই। তেঁওলোকে কথা পাতিবলৈও একো বিশেষ বিচাৰি নাপায় একমাত্ৰ ইজনে সিজনৰ খবৰকেইটা লোৱা বাদ দি। কেইদিনমান সি এইবোৰ চাই থাকি ঠিক কৰিলে যে খুড়াকৰ এই উদাস উদাস মনটো সলনি কৰিব। কিন্তু কেনেকৈ সি নাজানে।

'খুড়া আপোনাৰ লগৰ কোনোবা যদি আছে কওক মই আপোনালোকক যোগা শিকাম, যোগাৰ কৰাৰ চলেৰে সকলোকে লগ পাব মনটো ভাল লাগি থাকিব।' সি ঘৰলৈ অহাৰ আগলৈকে ব্যায়াম যোগা নিজেই কৰি কৰি পৈণত হৈ উঠিছে। এতিয়া যে বেলেগকো শিকাব পাৰিব বিশ্বাস আছে।

তাক একেবাৰতে নিৰাশ উত্তৰ দি থ'লে 'কোন আহিব এই বয়সত যোগা কৰিবলৈ, এতিয়া আমাৰ এইবোৰ দিন গ'ল। কেৱল এতিয়া ভগৱানে সিপুৰীলৈ নিয়া দিনটোহে গণনা কৰিব লাগে' কিন্তু সি এইবোৰ কথা মানি লোৱা ভকত নহয়। 'আচলতে খুড়া আপোনালোক সকলোৱে হাঁহিবলৈ পাহৰিলে। সেয়ে বয়সতকৈ বেছি দুৰ্বল হৈ গৈছে। কিন্তু আমাৰ দেউতাৰ চাবলৈ গ'লে চিন্তা বেছি তথাপিও তেওঁ হাঁহি আছে সেয়ে এতিয়াও সুস্থ সবল হৈ আছে। গাঁৱৰ মানুহবোৰক লগ পায়, নামঘৰলৈ যাঁওতে পথাৰলৈ যাঁওতে। আৰু গাঁৱততো ভাওনাই হওক, নাম-প্ৰসংগই হওক কিবা হৈ থাকেই। সেইবোৰ 'এটেণ্ড' কৰি থাকোতেই দেউতাৰ সময়বোৰ গুচি যায়'
সেই কথাষাৰে হোমেন শইকীয়াক অলপ সময়ৰ কাৰণেও স্থবিৰ কৰি তুলিলে। হয় দেই একেলগে ডাঙৰ হোৱা সপোনৰ দেউতাক আৰু তেওঁ। পঢ়ি-শুনি সকলোৰে জীৱনটো সলনি হৈ গ'ল। তেওঁ চাকৰি কৰিবলৈ গুৱাহাটী আহিল আৰু তাতে মাটি বাৰী কিনি ঘৰ বনাই থাকিবলৈ ল'লে। আৰু সপোনৰ দেউতাকে ভেন্সাৰ স্কুলত সোমাই ৰিটায়াৰ হোৱাৰ দুবছৰৰ আগে আগে দৰমহাৰ পইছাকেইটা চুবলৈ পাইছিল। তেওঁলোকৰ লগৰখিনিৰ ভিতৰত হোমেনৰে অৱস্থা ভাল। টকা-পইছাৰফালৰ পৰাও আৰু ল'ৰা দুটিৰপৰাও। দুয়ো বিদেশত থাকে বছৰেকৰ মূৰত এবাৰ আহে। বাকী সময়ছোৱা সিহঁতৰ ফোনলৈ বাট চাবলগা হয়। সময়ৰ অমিল কাৰণে ফোনটোকেইটা আহোতেও গণ্ডগোল হয়। হয়তো ৰাতি তেওঁ শুবৰ সময়ত নতুবা পুৱা শুই নুঠুতেই। উপায়টো নাই। ইমান পঢ়া-শুনা কৰাইছিল যেতিয়া এইখিনিটো মানি ল'বই লাগিব।

কিমান বছৰ হ'ল বাৰু তেওঁ নহঁহা! হয়তো এমাহ, হয়তো দুমাহ, নহয় আজি পাঁচবছৰেই হ'ল নঁহহা। শেষ হাঁহি চাগে তেতিয়াই মাৰিছিল যেতিয়া ডাক্তৰে ঘৈণীয়েকক সকলো বিপদৰপৰা মুক্ত বুলি হস্পিতেলৰপৰা মুক্তি দিছিল। আৰু সেই মুক্তিতেই ঘৈণীয়েকে সকলোৰেপৰা মুক্ত হৈ গুচি গ'ল হস্পিতেলৰপৰা অহা পোন্ধৰদিন পিছতেই বাথৰুমত লুটি খাই পৰাৰ অজুহাত লৈ। ‌এতিয়াৰ সময়বোৰ নাযায় নুপুৱাই।

বিশেষ কথা একো আগনবঢ়াই সপোন ওলাই গ'ল খুড়াকৰ লগৰখিনিক লগ কৰিবলৈ। পিছদিনাৰপৰা খুড়াকৰ ঘৰৰ ল'নখনতে আৰম্ভ হ'ল হাঁহিৰ খলকনি। প্ৰথমতে কোনোৱেই বিশেষ একো বুজি পোৱা নাছিল যদিও সি নতুনকৈ কিনা এন্ড্ৰইড মোবাইলটোত কেইটামান ভিডিঅ' দেখুওৱাৰ পিছত উৎসাহী হৈ পৰিল। খুড়াকৰ লগৰবোৰো তেওঁৰ দৰেই একেই। সকলোবোৰ থাকিও কিবা এটা নাই তেঁওলোকৰ কোনো ভিন্ন ভিন্ন কাৰণত। হাঁহিবলৈ গৈও কৰবাত থমকি ৰয়।

আজিকালি সপোনৰ জোৰত সকলোবোৰ আহে পুৱাই খুড়াকৰ ঘৰলৈ আৰু ছটা বজাৰপৰাই আৰম্ভ হৈ যায় হাঁহিৰ খলকণি। সেই হাঁহি বিয়পি পৰে দূৰ দিগন্তলৈ। দূৰৰপৰা উফৰি অহা হাঁহিৰ টুকুৰাবোৰে মানুহক বাধ্য কৰাই কি হৈ আছে চাই যাবলৈ। চাই যোৱাবোৰৰ মাজৰে কোনোবা পিছদিনা পুৱা সেই হাঁহিত যুগ দিবলৈ। সপোনে যেন সকলোৰে জীৱনটোলৈ এক পৰিৱৰ্তন আনিলে। সকলোৱে নতুনকৈ হাঁহিবলৈ শিকিলে। খুড়াককো কেইদিনমানৰপৰা তজবজীয়া যেন দেখা গৈছে। ল'ৰাকেইটাই ফোন কৰিলে তেওঁৰ আজিকালি ক'বলৈ বহুত কথাই থাকে। মাজে মাজে সপোনৰ মোবাইলৰপৰা জিঅ' চিমত হুৱাটচ্আপত ভিডিঅ' কলিং কৰি দেখুৱাই।

এনেদৰে সপোনৰ লাফটাৰ ক্লাব চলি গৈ আছে। সপোনৰো ভাল লাগিছে অন্ততঃ কাৰোবাৰ জীৱনলৈ হাঁহি ঘূৰাই আনিছে। কিন্তু মাক আৰু বায়েককেইজনীৰ কাৰণে যেন এলাগী হে হৈ আহিছে। কথাটো আওকাণ কৰিবলগাও নহয় অৱশ্যে। এনেকে ডেং ডেংকৈ ডেকা ল'ৰা এটাই একো এটা নকৰিলে কাৰনো ভাল লাগিব। কেতিয়াবা সপোনৰ মাকৰ লগত কথা পাতিলে এই কথা আলোচনা হয়। এটা ডেকা ল'ৰা এনেদৰে লোকক হহুৱাই থাকিলেটতো পেট নভৰে। সেয়ে এদিন তাক এই কামটোৰ বাবদ পইছা লোৱাৰ কথা ক'লে।
সপোনে খুড়াকৰ প্ৰস্তাৱত আদৰি লোৱাৰ সলনি দুখহে পালে। সিটো তেঁওলোকক হাঁহিবোৰ বেছা নাই, হাঁহিবোৰ ঘূৰাই আনিবলৈহে চেষ্টা কৰিছে। সি যদি এনেকুৱা কৰে আগতে কোনোবাই কৈ যোৱা কথাখিনি দেখোন মিছা হ'ব। হাঁহিবলৈ আৰু সপোন দেখিবলৈ পইছা নালাগে। কিন্তু সপোন দেখিবলৈতো পইছা লাগে। তাৰ কেৰাণীৰ চাকৰিতোৰ সপোন পাঁচলাখ টকাৰ বিনিময়তহে দেখাৰ কথা কৈছিল। আৰু কিমান কি আছে তেনেকুৱা আগতে পইছা, পিছত সপোন। সিও তাৰ মিনি লাফটাৰ ক্লাবত যদি হাঁহিবলৈ অহা মানুহখিনিৰপৰা পইছা লয় তেতিয়া কি পাৰ্থক্য থাকিব। কিন্তু খুড়াকৰ অশেষ বুজনিত সি থিৰাং কৰিলে তেঁওলোকক যোগা শিকাব তাৰ বিনিময়তহে পইছা ল'ব কিন্তু কোনোবাই মন নকৰিলে জোৰ নকৰে। সেই প্ৰস্তাৱটো খুড়াকে পিছদিনা সকলোৰে আগত আগবঢ়ালে আৰু সকলোৱে বিন প্ৰতিবাদে মানি ল'লে।

আজিকালি সপোনৰ কাম বাঢ়িল। তেঁওলোকক প্ৰথমতে যোগা কৰায় তাৰপিছত হাঁহি। লাহে লাহে মানুহো বাঢ়ি আহিছে। হোমেন খুড়াতো তাকলৈ ইমানেই আনন্দিত যে মানুহক কেতিয়াও ক'বলৈ নাপাহৰে সপোনে কমিবলৈ ধৰা বয়সখিনি বঢ়াই দিলে। আনকি তাৰ দেউতাককো ক'বলৈ নাপাহৰে যে সি কিমান পুণ্য কাম কৰি তাৰ জীৱিকাৰ পথ উলিয়াইছে।

সপোনক বিচাৰি অহা মানুহৰ সংখ্যা বাঢ়িছে। সপোন আচৰিত হৈছে কিমান যে হাঁহিবলৈ পাহৰা মানুহ আছে এই পৃথিৱীত! সকলোৱে জীৱনৰ লগত দৌৰি দৌৰি সকলোবোৰ গোটালে তাৰ বিনিময়ত হেৰুৱাইছে হাঁহি। হাঁহিবলৈও দৰকাৰ হৈছে নিৰ্দিষ্ট এক সময়ৰ।

হোমেন খুড়াকে সপোনক এখন নাম ফলক গেটৰ ওচৰত লগাবলৈ বহুতদিনৰপৰাই কৈ আছে। ন'হলে মানুহে সদায় তাৰ ঠিকনা বিচাৰি ঘূৰি ফুৰিব লগা হয়। সেয়ে আজি দুয়ো ওলাই আহিছে ফলকখন বনাবলৈ দিবলৈ।

Monday, 2 October 2017

মোৰ বুঢ়া হ'বলৈ মন নাই (I do not want to be become an Old)!

বাকচৰ চাবিকোচা বিচাৰি আছো, পোৱা নাই ক'ত বা থ'লো। অলপ সময়ৰ আগতেটো ইয়াতেই থৈ গৈছিলো! ছেহ, বৰ বেয়া কথা হ'ল। কেইদিনমানৰ আগতে বিয়া পতা কাষৰ ঘৰৰ ল'ৰাটোৱে কইনাজনী ফুৰাবলৈ আনি গামোছা এখনে আৰু ধূতি এখন দি সেৱা এটা কৰিলে। মই বাৰু নদম্পতিক আৰ্শীবাদ এটা দিলো। তথাপিও ছোৱালীজনীক কিবা এটা নিদিলে বৰ বেয়া লাগিব। অন্তত: মিনতিয়ে কথাটোত বৰ দুখ পাব। আজি মিনতি থকা হ'লে তাই লৰালৰিকৈ গৈ তাইৰ যৌতুকত অনা ট্ৰাংকটোৰপৰা চাদৰেই হঁওক বা ব্লাউজেই হঁওক কিবা এটা উলিয়ালেহেঁতেন। এতিয়া মইনো এই অকলশৰীয়া মানুহটোৱে কি দিম! সেয়ে এশটকা দুশটকা কি আছে তাকে বিচাৰিবলৈ ট্ৰাংকটো খুলিবলৈ আহি চাবিটোৱে বিচাৰি পোৱা নাই। ঘৰৰ বস্তু ইফাল সিফাল কৰিবলৈ আছেনো কোন! তথাপিও আগৰে সকলোবোৰ বস্তু ট্ৰাংকতে থোৱাৰ অভ্যাস যে সেয়ে এটকাটোও তাতে ভৰাই থও। চাবি বিচাৰি উথপথপ কৰি থাকোতেই সিহঁত যাবলৈ বুলি উঠি মাত লগাবলৈ একেবাৰে ভিতৰ পালেহি।

'ৰ'বাহে ক'ত যোৱা?' বুলি মুখখন মেলোতেই নকইনাই বিদায় জনোৱাৰ উদ্দেশ্যে মাত লগালে 'হ'ব বৰতা আপোনাৰ দৰে বয়সীয়াল মানুহৰ আৰ্শীবাদেই যথেষ্ট। আৰু একো বিচাৰি কষ্ট কৰিব নালাগে।' এহ মনটো বেয়া লাগিল নহয় এনেকৈ যাবলৈ দিবলৈ। কিন্তু উপায়টো নাই সেয়ে সিহঁতক বিদায় দিবলৈকে পদূলিলৈ ওলাই আহিলো। আজি মিনতি হোৱা হ'লে ক'লেহেঁতেন 'দেখিছে বয়স হৈছে বুলি ক'লে মানি নলয় এতিয়া দেখোন অলপ সময়ৰ আগতে থোৱা চাবিটোকে বিচাৰি নাপালে।'

তেওঁ পিছে মোক বয়সৰ কথা কৈ কৈ মোতকৈ আগতেই এই সংসাৰৰপৰা ফালৰি কাটিলে। অথচ মোতকৈ সাতবছৰৰ সৰুও আছিল। একচল্লিশটা বছৰে একেলগে থাকি শেষত একো এটা গম নিদিয়াকৈ মিনতি সিপুৰী পালেগৈ। মানুহ কিছুমানে কয় মিনতি বৰ ভাগ্যশালী শিৰৰ সেন্দুৰকণ নোমোচাকৈয়ে বাৰ্ধক্যৰ একো কষ্ট ভোগ নকৰাকৈয়ে যাব পাৰিলে। কিন্তু তেওঁ যে মোক অকলশৰীয়া কৰি থৈ গ'ল। কেতিয়াবা মোৰো অনুভৱ হয় তেওঁৰ লগতে একেলগে মোকো লৈ যোৱা হ'লে দুয়ো ওপৰত আকৌ এবাৰ একেলগে থাকিলোহেঁতেন। কিন্তু পাচবছৰীয়া নাতিটোৰ মাতটো শুনিলে দেখোন আকৌ দহ বিশবছৰমান জীয়াই থাকিবলৈ মন যায়।

অৱশ্যে মোৰো নিজকে বুঢ়া বুলি মানি ল'বলৈ মন নাযায়। সত্তৰবছৰহে হৈছে তথাপিও মানুহবোৰে আজিকালি মোক দেখিলে আলৰ বুঢ়াক কৰাৰ দৰে পুতৌ কৰে। মোক নালাগে ঔ এইবোৰ পুতৌ! এতিয়াটো আৰু ডেকা যেন অনুভৱ হয়। ল'ৰাই এইবাৰ পূজাত আহি সৰি সৰি বাকীথকা দাতকেইটা একেবাৰে সৰুৱাই নতুন দুপাৰি ডালিমগুটীয়া দাঁত লগাই থৈ গৈছে। কেইদিনমান অলপ দিগদাৰ হৈছিল কৃত্ৰিম দাঁত দুপাৰি সৈতে। তথাপিও অভ্যাস কৰোতে এতিয়া মাংস খাব পৰা হৈছো। চকু কেইটাও দেখোৱাওতে অলপ পাৱাৰ বঢ়াই দিলে। এতিয়া আৰু আগৰদৰে জলক তবক নেদেখো।  চুলিকেইডালতো কলপ লগাই বগা হোৱা কেইডাল ক'লা কৰি পেলালো। মানে এতিয়া আৰু মোক কোনেও বুঢ়া হৈছো বুলি সকীয়াই নাথাকে।কথাটো ভাবোতেই মিচিকিয়া হাঁহি এটা ওলাই গ'ল। ল'ৰা বোৱাৰী পুনৰ উভতি যোৱাৰ আগদিনা নাতিটোক লগত লৈ চোতালতে চকী এখন লৈ বহি আছো। তাক বোলে আজি মই যিমান সাধু জানো সকলোবোৰ কৈ শেষ কৰিব লাগে। ন'হলে আৰু কেতিয়া আকৌ শুনিবলৈ পায় ঠিক নাই। সাধু শুনি থকাৰ মাজতে সি মোৰ সোতোৰা সোতোৰ পৰা হাঁতখন টানি টানি সুধিলে

'ককা তোমাৰ স্কিনখন ইমান লুজ কিয়? ব'ডী লোশ্যন নলগোৱা নেকি? মই দেউতাক ক'ম তোমাক ব'ডী লোশ্যন এটা আনি দিব...' আৰু সি সি কি কৈ আছিল মোৰ মূৰত নোসোমাল। এইবোৰ যে এতিয়া লোশ্যনে কাম নিদিয়ে বয়স হোৱাৰ কাৰণেহে এনেকুৱা হৈছে বুলি ক'বলৈ গৈও ক'ৰবাত কিবা এটায়ে হেঁচা মাৰি ধৰিলে। মানে ইও মোক বুঢ়া হৈছো বুলি গম পালে নেকি? দাঁত কেইপাৰি আৰু চকুকেইটাৰ দৰে চালখনৰো কিবা ব্যৱস্থা কৰিব নোৱাৰিনে!

ল'ৰাটোৱে এইবাৰ মোকো লগতে যোৱাৰ কথা কৈছিল কিন্তু মিনতিৰ স্মৃতিখিনিক এই প্ৰকাণ্ড ঘৰটোত অকলশৰে তলা মাৰি থৈ যাবলৈ মন ন'গল। সেয়ে যোৱাৰ আগে আগে পুত্ৰই কৈ থৈ গ'ল 'অকলে অকলে ঘূৰি নুফুৰিবা। হাতত ফোনটো ৰাখিবাই কিবা গা চা বেয়া লাগিলেই মোক ফোন কৰিবা'

কি যে দিন আহিল! সেই পিটকণি ল'ৰাটো আজি পত্ৰিশবছৰৰ আগতে যি আমাৰ জীৱনলৈ আহি আমাক সম্পূৰ্ণ কৰিছিল। বিয়াৰ পাঁচ ছয় বছৰৰ পিছত যাৰ আগমণে আমালৈ কঢ়িয়াই আনিছিল এটা নতুন জীৱন। কাম কৰাৰ জীয়াই থকাৰ উৎসাহ দুগুণে বাঢ়িছিল। ক'ৰবাত কিবা টোপ পৰে বুলি আতৌপুতৌকৈ ডাঙৰ কৰা মোৰ নিজৰ সন্তানেও ভাবিলে মই যে বুঢ়া হ'লো! এতিয়াও জলজল পতপতকৈ মনত আছে তাৰ জন্মত ওচৰৰ সকলোকে মাছ বিলোৱা কথাটো। মিনতিৰ কি যে ফূৰ্তি সেইদিনা সকলোৱে যেতিয়া কৈছিল ল'ৰাই মাকৰ গঢ় ল'লে। তোমাৰ সেই হাঁহিটোলৈ আজিও মনত পৰে ও মিনতি।

কেইদিনমানৰ আগতে নন্দেশ্বৰ উকীলৰ ল'ৰা ৰাজাক লগ পালো। নন্দেশ্বৰ আৰু মই আকৌ কমানৰ পৰাই একেলগে পঢ়া। তাৰ পুতেকটো মোৰ ল'ৰা বাবাৰ লগৰ। কেনেকুৱা লাগে ভাবিলে দুয়োটা একেলগে ডাঙৰ হোৱা ল'ৰা সেইদিনাৰ কথা যেন লাগে। এতিয়া আকৌ দুয়োটা এটা এটা সন্তানৰ বাপেকী হ'ল। সি মোক লগ পাই খা খবৰ সুধিলে, লগতে বাপেকৰ কথাও ক'লে। আজিকালি বৰকৈ অকলে ওলাই সোমাই ফুৰিব নোৱাৰে মানে সিহঁতে নিদিয়ে। সি আকৌ মোকো সকীয়াই থৈ গ'ল যাতে অকলে ঘূৰি ফুৰি নুফোৰো। মানে নন্দেশ্ববৰৰ অৱস্থাও মোৰ দৰে। কেঁচা ৰবাব টেঙাকে ফুটবল কৰি কিমাননো নেখেলিলো অই। ইটোৱে সিটোকলেং মাৰি কিমান পৰিলো তেতিয়াই হাত ভৰি একো নাভাঙিল। এতিয়া আকৌ সিহঁতে আমাক ওলাই সোমাই ফুৰিব নিদিয়ে! কিবা এটা খং আহি চুলিৰ আগ পালেহি‌

কথাবোৰ ভাবিলে সৌ সিদিনাৰ ঘটনা যেন লাগে। নাতিটো পৰহি গুচি যোৱাৰ পিছত ঘৰখন একেবাৰে মৰিশালি যেন হ'ল। ক'তো কাৰো মাত নাই। তাতে দুপৰীয়া সময়খিনিত ওচৰ চুবুৰীয়া সকলো ভাতকেইটা খাই অলপ বিছনাত পৰে। এইখিনি সময় আৰু নিৰৱতাই বিৰাজ কৰে। মইহে দিনত শুবলৈ বাদ দিলো। দিনত শুলে ৰাতি নাহে আৰু এইহেন ঘৰটোত অকলে ৰাতিটো উজাগৰে থাকিবলগীয়া হোৱাৰ সমান কষ্টকৰ কাম নাই। কি কৰিম কি নকৰিম ভাবি খন্তিখন উলিয়াই লৈ ফুলনিখনকে অলপ চাফা কৰো বুলি সোমালো। সেইসময়তে দুপৰীয়া ভাতখোৱা বাচন কেইটা ধুবলৈ অহা বনকৰা মানুহজনী পমিলাই 'এই বুঢ়া বয়সত আপোনাক কিহে পাইছে! থকা দিনকেইটা ভালকৈ থাকক....' বুলি যিহে বকনি মেলিলে একেকোবে আহি শুৱনিকোঠা পালোহি। মানে এইও মোক তেনেকৈয়ে ভাবিবলৈ ল'লে। কথাবোৰ মূৰত পাক খাই মূৰটো কিবা আচন্দ্ৰাই কৰা যেন লাগিল।

বিছনাখনৰ মূৰৰ শিতানতে আমাৰ বিয়াৰ কেইদিনমান পিছতে ষ্টুডিঅ'ত গৈ তোলা ফটোখন বুকুতে সাৱতি বিছনাত পৰিলো। মিনতিলৈ বৰকৈ মনত পৰিল। তাই যেন মোতকৈ আগতে গৈ ভাল কাম কৰিলে। অন্তত: এইবোৰ কথা শুনিব লগা ন'হল। মই জানো সকলোৱে মোৰ ভালৰ কাৰণে কয়। অকলশৰীয়া মানুহ কিবা এটা হৈ বিছনাত পৰি থাকিলে কি হ'ব। কিন্তু মোৰ যে নিজকে তেনেদৰে ভাবিবলৈ মন নাযায়। নিজকে বুঢ়াৰ দৰে ভাবি লোকৰ পুতৌৰ পাত্ৰ হ'বলৈ মন নাযায়। আজি মিনতি তুমি কাষত থকা হ'লে সকলোবোৰ খুলি ক'লোহেঁতেন। তুমিটো মোক বুঢ়া বুঢ়া বুলি ধেমালিতেহে কৈছিলা, তুমি যে মোতকৈ সাতবছৰৰ সৰু আছিলা সেইকাৰণে। কিন্তু আজি মোক সকলোৱে সঁচাকৈয়ে কয় মোৰ বয়স হ'ল এতিয়া মই তোমাৰ ওচৰলৈ যাবলৈহে সাজু হ'ব লাগে অ মিনতি। বুঢ়া হ'বলৈ মন নাযায়, মৰিবলৈ মন ন'গলেও এতিয়া ভাবিছো সোনকালে ভগৱানে তোমাৰ ওচৰলৈ লৈ যাওক। তুমি য'তেই আছা তালৈকে মইও গৈ আকৌ এবাৰ দুয়ো একেলগে থাকিম। ভাবি থকা কথাবোৰ যে মোৰ কেতিয়া ডাঙৰ ডাঙৰ শব্দৰে বাহিৰলৈ ওলাই আহিল গমেই নাপাও। অকলে অকলে কথা পাতি থকা দেখি চাগে পমিলাই ভয় খাই ল'ৰাক জনালে। সিও ভয় খাই মোক ফোন কৰি সুধিলে 'দেউতা তুমি ঠিকে আছাতো, চুগাৰৰ দৰৱ খাই আছানে.. আৰু কি কি সুধি আছিল শুনিবলৈ মোৰ মন ন'গল ফোনটো কাটি দি ফটোখন পুনৰ বুকুৰ মাজত লৈ শুই পৰিলো। মিনতি আহি মোৰ মূৰৰ শিতানতে বহিছে। মোৰ মূৰটো আলফুলকৈ তেওঁৰ কোলাত লৈ পিহি দিছে আৰু মই মুখেৰে বিৰবিৰাই আছো 'মোৰ বুঢ়া হ'বলৈ মন নাই, মোক কোনোৱে ন'কবি মোৰ বয়স হৈছে বুলি...'

Tuesday, 19 September 2017

শৰতৰ সন্ধিয়াত শেৱালি ফুলাৰ বতৰা (Autumn Blossoms)

'এইবাৰ পূজাত তোক আইফোন লাগিব নেকি অই ৰজিতা?' ফেচবুকৰ জোৰতে দেশ বিদেশৰ খবৰ ৰখা চাইকেল মেকানিক বিপুলে ৰজিতাক ধেমালি কৰিবলৈকে সুধিলে।

'কি আইফোন।' বুলি যিটোহে ভেকাহি মাৰিলে অলপ নহয় ভালকৈয়ে যে তাই তাৰ কথাত আচৰিত হৈছে সেইটো বিপুলৰ বুজিবলৈ বাকী নাথাকিল।

'সৰুতেই আই বোপাই দুয়োৱে এৰি থৈ অনাথ কৰি থৈ গ'ল এতিয়া আৰু আইফোননে সেইডালে কি কৰিম।' বুলি বকি বকি ৰজিতাই ছাগলীজনী লৰাবলৈ ঢাপলি মেলিলে। পিছে পিছে বিপুল। আচলতে ৰজিতাই ভাবিছে সি তাইক কিবা পেংলাইহে কৰিছে সেয়ে খংটো তাইৰ বেছিয়ে উঠিল।  এইখিনি সময় সিহঁতৰ বাবে য'ত নিৰিবিলিকৈ বহি সুখ দুখবোৰৰ আদান প্ৰদান কৰিব পাৰে। সকলো ভাতখাই অলপ জিৰাবলৈ যোৱাৰ সময়খিনিলৈ ৰৈ থকাটো এটা শেষ ন'হব যেন লগা ক্ষণ।

অনাথ দুটি শিশু বিপুল আৰু ৰজিতা আৰঘৰে তাৰঘৰে খেলি খেলিয়ে ডাঙৰ হ'ল। তামোলৰ ঢকোৱা চোচৰাই খেলাৰ পৰা একেলগে ডাঙৰ হোৱা দুয়ো এতিয়া যৌৱনপ্ৰাপ্ত হ'ল। শৈশৱৰ বন্ধুত্ব এতিয়া যৌৱনৰ প্ৰেমলৈ ৰূপান্তৰিত হ'ল। আজিকালি বেলেগে দেখাকৈ কথা পাতিবলৈও কিবা আফচোচ কৰা হ'ল। সময়বোৰো বৰ নিষ্ঠুৰ। যেতিয়া সকলোৱে দেখাকৈ লগ পাইছিল তেতিয়া দেখোন একোৱে অনুভৱ হোৱা নাছিল। কিন্তু আজিকালি এখন্তেক নেদেখিলেই যেন বুকুখন ধৰফৰাই উঠে আৰু সকলোৱে দেখাকৈ লগো কৰিব নোৱাৰি।

একেখন গাঁৱৰে মাত্ৰ কেঁকুৰি এটা পাৰ হ'ব লাগে। তথাপিও সি দেখোন তাইক লগ কৰিবলৈ যাব নোৱাৰে। বিপুলৰ ভয় কেনেবাকৈ যদি ৰজিতা বদনামী হয় তাৰ কাৰণেই। সেয়েহে পাৰ ভাঙি অহা যৌৱনৰ আৱেগকো বাধা দি বাট চাই থাকে কেৱল তাইৰ ফোনটোৰপৰা অহা মিছকলটোলে।

কেতিয়া কেনেকৈ আহি ৰজিতা সিহঁতৰ গাঁৱত উপস্থিত হৈছিল কোনোৱে সঠিককৈ নাজানে। বিপুলে যিমানদূৰলৈকে জানে গাঁৱৰে পান দোকানী অতুলে কৰবাৰ মেলাত পাই লৈ আহি এল পি স্কুলৰ হেডমাষ্টৰণী সৰলা বাইদেউৰ হাতত গতালে। আৰু সেইদিন ধৰি ৰজিতা সেইখন ঘৰৰ সদস্য। দুখে সুখে বাইদেউৰ তাইয়ে লগৰী। জোৰ কৰি হ'লেও বাইদেউৱে তাইক প্ৰাইমেৰী শিক্ষা সাং কৰাব পাৰিলেও পঢ়া-শুনাত অমনোযোগী ৰজিতাই তাতকৈ ওপৰত ভাবিবলৈ মন নকৰিলে। কিন্তু কাজে কামে হ'লে তাই পাকৈত। গাঁৱৰ ছোৱালীবিলাকৰ ভিতৰত নাম আছে তাইৰ। তিনি-চাৰি বছৰৰপৰা বাইদেউৰ হাতত ডাঙৰ হোৱা ৰজিতা এতিয়া ঊনৈশ-বিশ বছৰীয়া হ'ল। ইফালে কেও কিছু নোহোৱা বিপুলো খুড়াকৰ ঘৰত ডাঙৰ হোৱা ল'ৰা। বিপুলে চোচৰি বাগৰি কোনোমতে নাইনলৈকে পঢ়ি সামৰণি মাৰিলে। খুড়াকেও নিজৰ কামত সহায় হঁওক বুলিয়েই চাইকেল দোকানখনতে সোমোৱাই কামবোৰ শিকাই ল'লে। আজিকালি সি এক্সপাৰ্ট কামত। উপাৰ্জনো বেয়া নহয়। ভৱিষ্যতে যে সিও ঘৰ এখন পাতিব লাগিব সেইবোৰ ভাবি-চিন্তিয়ে খুড়াকে নিজৰ ঘৰটোৰ কাষতে মাটি অকণমান তাৰ নামত কৰি দিলে।

এতিয়া বিপুল এজন থূলন্তৰ ডেকা। চাইকেলৰ দোকানত থাকিয়ে খুড়াকে দিয়া মাটি কণতে ঘৰ এটা সাজিলে। সৰুকৈ হ'লেও ধুনীয়া! ৰজিতাক সুখত ৰখাটোৱে যেন তাৰ এতিয়া লক্ষ্য। সেয়ে কামত কষ্ট হ'লেও দুখ নালাগে তাৰ। অলপদিনৰ আগতে ফেচবুক কৰিব পৰা মোবাইল এটাও কিনিছে। ৰজিতাকো সৰু মোবাইল এটা কিনি দিছে যাতে সময় পালেই মিছকল এটা দিয়ে। সময়নো কি পায় অইনে ঘণ্টা ধৰি ঘণ্টা কথা পতাৰ দৰে পাতিব নোৱাৰে! সেয়ে ছাগলীজনীক লৰাবলৈ বা পানী খুৱাবলৈ অহাৰ চলতে ওলাই আহোতে তাক জনাই দিয়ে যাতে সিও সেইঠাইলৈকে আহে। বিপুলে দোকানত কাম নথকা সময়খিনিত ফেচবুক কৰি দেশত কি চলি আছে সেইখিনি খবৰ জনা হৈছে। অইন ন'হলেও আইফোন বুলি যে বহুত দামী ফোন এটা ওলাইছে সেইটো গম পাইছে। কিন্তু আপেলেৰে বনোৱা কিনো ফোন হ'ব পাৰে সেইটোহে বুজা নাই! বেলেগকনো কি সুধিব নজনা কথাটো সেয়ে অলপ ওস্তাদি মাৰো বুলি ৰজিতাকে শুনালে। কিন্তু প্ৰতুত্তৰত যিটোহে ভেকাহি পেলালে একো নকৈ মনে মনে তাইৰ পাছ ল'লে।

সিহঁতহালৰ যে মাজত কিবা এটা ঘটি আছে দেখাবিলাকে সকলোৱে গম পাই কিন্তু কোনোৱে মুখহে খোলা নাই। এটাৰো কেও কিছু নাই, গতিকে দুয়ো দুয়োৰে লগ এটা হঁওক বুলিয়েই সকলো চুপে-চাপে আছে। কথাটো গম পোৱা নাই সিহঁতেহে। সেয়ে তাইৰ পিছ ল'বলৈও বিপুলে বহুতবাৰ ভাবে, কিন্তু আজি একেচাটে আহিল।

দুয়ো ৰাস্তাৰ আলিৰে নামি গৈ পথাৰৰ মাজতে থকা আঁহতজোপাৰ তলতে ৰ'ল। ৰজিতাই ছাগলীটোৰ খুটিটো লৰাই লৰাই সুধিলে এতিয়া ক কি আই-বোপাইৰ ফোনৰ কথা কৈ আছিলি?

'এহ্ বাদ দে এইবোৰ ফোন তোৰ মোৰ বাবে নহয় বহুত দামী ফোন নাজানিলেও হ'ব। তই ক মোক আজি এটাৰ ঠাইত তিনিটা মিছকল যে কিয়? মোক ফোনটো ওলোটাই লগাবলৈও নিদিলি একেবাৰে ওলাইয়ে আহিলি যে।'

তাইৰ খংটো ইমানেই উঠিছিল যে এতিয়াহে আচল কথাটোলৈ মনত পৰিল। তাই ছাগলীজনীৰ খুটিটো উঠাই আনি বেলেগ এটা জেগাত মাৰি বিপুলৰ কাষতে বহিলগৈ। ৰজিতাই চূৰ্ণীখনতে বান্ধি অনা মৰহিবলৈ ধৰা শেৱালি দুপাহ বিপুলৰ হাতত তুলি দিলে। তাই কি কৰিছে বিপুলে যে বুজি পোৱা নাই যে সেইটো কথা গম পাইয়ে তাই আৰম্ভ কৰিলে।

'অই মনত আছে নে আমি যে পাঁচবছৰমানৰ আগতে কাতি বিহুৰ দিনা তুলসী পুলিটো ৰোওতে কাষতে শেৱালি পুলি এটাও ৰুইছিলো।'

'অ আছে, শেৱালিজোপা ফুলিল নেকি?' সি আচৰিত হৈ ৰজিতালৈ চালে। তাৰ যেন সৰ্বশৰীৰক বিন্ধি কাড় এপাতহে পাৰ হৈ গ'ল। সি তাইৰ উত্তৰলৈ ৰখিব নোৱাৰি আকৌ এবাৰ সুধিলে 'এই দুটা ফুল সেইজোপাৰে নেকি ৰজিতা?'

'অ সেইজোপাৰে। কালি সন্ধিয়াসময়ত দেখিলো দুপাহ ফুলি আছে। আজি ৰাতিপুৱা সেইদুপাহ নিয়ৰত ভিজি পৰি মাটিতে পৰি থকা দেখি মই বুটলি তোলৈ বুলি থৈ দিছিলো। আৰু জাননে আজি মোৰ তোক লগ পোৱা সময়খিনি বেছিয়ে দীঘলীয়া নিচিনা লাগিছিল। সেইকাৰণে তিনিটা মিছকল দিলো।' বিপুলে তাইৰ কথাখিনি শুনি আনন্দত ৰ'ব পৰা নাই। এইমাত্ৰই যেন তাইক তাৰ বুকুৰ মাজত সোমোৱাই মৰম কৰিব। তাইৰ কপালত পৰি আমনি কৰি থকা চুলি কেইডাল আঁতৰাই সি সুধিলে 'এতিয়া কি কৰিবি?'

'এতিয়া কি কৰিবি তইহে জান। সেইদিনাই কৈছিলে যেতিয়াই শেৱালিজোপা ফুলিব তেতিয়াই তোক বিয়া কৰাম। আৰু এইয়া তোৰ শেৱালি ফুলিল। ইমানবছৰে সৰলা বৰমাৰ লগত থাকি ডাঙৰ হ'লো মোৰ নিচিনা অঘৰীক চালি এখন দিছিল থাকিবলৈ। একো কষ্ট পোৱা নাই নিজৰ ঘৰৰ দৰেই আছো। কিন্তু তথাপিও কিবা এটা নাই বিপুল। ক কি কৰিবি বিপুল ক সোনকালে?' তাই সৰু ছোৱালীৰ দৰে ফেকুৰি উঠিল। আজি প্ৰথমবাৰৰ বাবে ৰজিতাই কান্দিছে তাকো তাৰ কাৰণে। তাইৰ চকুপানীখিনি তাৰ মুচি দিবলৈ মন ন'গল। ৰঙা হৈ উঠা নাকটোৰ লগত চকুপানীখিনিৰে তাইক কিবা এটা মৰম লাগিছে।

'চা ৰজিতা তোক আজিয়ে মই মোৰ নিজৰ কৰি লৈ যাম। আমাৰ নিচিনা মানুহৰনো কি ধামধুমেৰে বিয়া পাতিবলৈ আছে। কেৱল ৰাইজৰ আৰ্শীবাদটো হ'লেই হ'ল। তইও বৰমাক ক মইও খুড়াক কঁওগৈ। আজি এই শৰতৰ সন্ধিয়াতেই তোক লৈ আহিম।' মৰহিবলৈ ধৰা শেৱালি দুপাহৰ গোন্ধ লৈ লৈ সি এনেকুৱাকৈ কথাখিনি কৈ পেলালে যে ৰজিতা আচৰিত হ'ল। তাইৰ বুজিবলৈ নাথাকিল যে তলে তলে বিপুল কিমান আগবাঢ়ি আছিল। কেৱল সি অপেক্ষা কৰিছিল শেৱালি ফুলাৰ খবৰতো পাবলৈ। কথাটো ভাবিয়ে কৰবাৰপৰা লাজ এটা আহি তাইৰ ৰঙা পৰা নাকটো আৰু অলপ ৰঙা কৰি থৈ গ'ল। মৰহি যোৱা শেৱালি দুপাহেও বহুত যেন চেষ্টা কৰিছে সিহঁতৰ সেই আপুৰুগীয়া সময়খিনি শেৱালিৰ সুবাসেৰে সুবাসিত কৰিবলৈ।

Wednesday, 2 August 2017

দুচকুৰ মিঠা ভাষা (A Sweet Language of Eyes)

চিঠিখন বাৰে বাৰে লিখে তথাপিও সম্পূৰ্ণ কৰিব নোৱাৰে। চিঠি বুলি আচলতে ক'ব নোৱাৰি। সি দিয়া দীঘল চিঠিখনৰ উত্তৰত মাত্ৰ তিনিটা শব্দ লিখিব লাগে তথাপিও তাই পৰা নাই। এনেই কাউৰীঠেঙীয়া আখৰ, তাৰওপৰতে আকৌ কঁপি থকা হাঁতৰ লিখনিত সেইয়াও কিবাহে হৈছে। মুঠতে বাৰে বাৰে লিখে আৰু কাটে ইফালে আকৌ যিহে বুকুৰ ঢপঢপনি কেতিয়াবা সেইখিনিও ওচৰে পাজৰে থকা চবেই শুনা যেনেই লাগে। চিঠিখন বাৰে বাৰে পঢ়ে। ক'ত কমা, ক'ত দাৰি সেইখিনিও মুখস্থ হৈ গৈছে তাইৰ। খালী উত্তৰটোহে দিব পৰা নাই। সেইবোৰ কৰি থাকোতেই নিপ পেনটোৱেদি লিক হৈ থকা চিঁঞাহীখিনিয়ে মধ্যমা আৰু তৰ্জনী আঙুলিৰ মাজৰখিনি একেবাৰে নীলা কৰি পেলাই। কিনো আৰু সেইখিনিকে ধুবলৈ যাব চুলিখিনিতে লগাই থৈ চিঠি লিখা পৰ্বৰ সামৰণি মাৰি শুবলৈ যায়। তাৰপৰা পোৱা চিঠিখনৰ পিছৰপৰাই একেখিনি ঘটনাই ঘটি আছে তাইৰ লগত। কিয় যে সি লিখি দিলে 'চিঠিৰ উত্তৰ দিব।'


তাই চিঠিখনৰ কথা ভাবিয়ে মাক শুই থকা বিছনাখনতে দীঘল দি পৰে । কাইলৈ ন'হলে তাক স্কুলৰ লেজাৰতে একাষৰীয়াকৈ মাতি নি কৈ দিব। কিন্তু সেইটোও জানো সহজ! লগৰখিনিয়ে জোকাবলৈ ৰৈহে থাকে সিঁহত দুয়োটাকে। তাইৰ বাৰু তাৰ লগত জোকালে ইমানো বেয়া নালাগে তথাপিও বেলেগক দেখুৱাবলৈকে মুখখন উন্দোলাই গুচি আহে।


চিঠিখনৰ উত্তৰটো লিখিব নোৱাৰিহে তাইৰ বেয়া লাগি আছে। সোহাঁতৰ আঙুলিত লাগি থকা চিঁঞাহীখিনি আন্ধাৰতে এনেই আকৌ এবাৰ চাই ল'লে। সেই চিঁঞাহীখিনিকো তাইৰ কিবা ভাল লাগি আহিবলৈ ধৰিলে। সেইখিনিও যে তাইৰ প্ৰেমৰে চিন। তাৰ ওপৰতো খং উঠিল নীলা হোৱা আঙুলিকেইটা দেখিও সি বুজি পাব নালাগেনে যে তাই তাৰ চিঠিৰ উত্তৰ লিখি লিখিয়ে এই অৱস্থা।


আগতে জানো ইমান দেৰিলৈকে পঢ়া টেবুলত বহিব পাৰিছিল। দেৰিটো বাদেই স্কুলতে যি পঢ়া-শুনা কৰে। স্কুলৰপৰা আহি মাকৰ লগত ঘৰৰ কামত লাচনি-পাচনি কৰি দিঁওতেই সময়বোৰ পাৰ হয়। আজি দুদিনমানৰপৰাহে ৰাতি ৰাতি টেবুলত বহিবলৈ লৈছে। মাক আকৌ আচৰিত নোহোৱাও নহয়। তথাপিও জীয়েকৰ মতিগতি ভাললৈ আহিছে বুলি একো কোৱা নাই। লাইটোৱেও মাজে মাজে লুকা-ভাকু নেখেলা নহয়। তথাপিও জীয়েকৰ পঢ়া ক্ষতি হয় বুলিয়েই কাষতে হাত লেম্পটো জলাই থৈ তেওঁ শুবলৈ যায়। আৰু জীয়েকেও পঢ়াৰ নামত হাতটো চিঁঞাহীৰে নীলা কৰি বহীপাত কেইখিলামান নষ্ট কৰা বাদ দি একো নকৰে। অ অৱশ্যে মাজে আঁহত পাতটো আকি মাজেৰে কাঁড় চিন এডাল মাৰি সিহঁত দুয়োৰে নামটো নিলিখা নহয়।কিন্তু সেইখিলা আকৌ মাকে কেনেবাকৈ দেখা পায় বুলিয়েই লৰালৰিকৈ সোতোৰ মোচোৰ কৰি নষ্ট কৰি পেলাই দিয়া বহীপাতসোপাৰ মাজতেই পেলাই দিয়ে। সেইখিলা পেলাই দিয়াৰ সময়ত তাইৰ এনেকুৱা লাগে যেন কোনোবাই তাইৰ হিয়াৰ এফালহে লৈ গৈছে। চিঁঞাহীৰে নীলা কৰি থোৱা আঙুলিকেইটা তাইৰ পিছদিনা ধুবলৈও মন নাযায়। ধুলেই যেন নীলাখিনিৰ লগতে ভালপোৱাৰ সেউজীয়া বিলাকো গুচি যাব।


প্ৰাৰ্থনা গাবলৈ লাইন পাটি সিটো মুৰত তাইলৈ চাও নাচাওকৈ চাই থকা তাৰ চকুত চকু পৰিলেই কিবা এটা লাজে আবৰি ধৰেহি। হাঁহো নাহাঁহোকৈ ওঁঁঠখন লৰাবলৈ ধৰোতেই কাষৰজনীয়েই হঁওক পিছফালৰজনীয়ে খুচ এটা সদায় মাৰিবই। তেতিয়াই আকৌ দুয়ো কোনোবাই দেখাৰ ভয়ত সচকিত হৈ পাৰ ভাঙি বৈ অহা প্ৰেমক ভেটা দিব লগীয়া হয়। ইফালে তাৰ মনত খদমদম জানোচা তাই চাদৰৰ  মিহি মিহি ভাজৰপৰা এইমাত্ৰ চিঠিখন উলিয়ায়েই। কিন্তু সেইয়া কেতিয়াও হৈ নুঠেগৈ।


ক্লাছ নাইনৰ কথা পঢ়া-শুনা অলপ কৰিছে চাগে! তাইৰ দীঘল দীঘল আঙুলিকেইটাত লাগি থকা চিঁঞাহীখিনি দেখি সি মনতে সান্ত্বনা লয়।  আঙুলিৰ নীলাখিনিৰ সৈতে ধুনীয়া নখকেইটাত লগাই থোৱা টিকটিকিয়া জেতুকাৰ ৰংটো একেবাৰে মিলা নাই। তথাপিও যেন বেয়া লগা নাই। এনদৰে দূৰৈৰপৰা দুয়ো দুয়োকে চাই থাকোতেই সময় বাগৰে। চিঠিখনৰ উত্তৰ নাপালেও ইমানদিনে তাইৰ চকুৰ ভাষাতেই সকলো উত্তৰ ইতিমধ্যে সি পাই গৈছে। দুচকুৰ ভাষাৰে দিয়া উত্তৰটোও যে ইমান মিঠা সিঁহতহালৰ বাদে কোনে বুজিব।